Glyphosate is also allowed in Europe, the risk assessments in Macedonia come from the EU

Во Македонија во моментов се регистрирани 14 фитофармацевтски производи што го содржат глифосатот како активна супстанца, а десет од нив имаат одобрение за употреба во лозовите насади. Според Фитосанитарната управа, регистрацијата на ваквите препарати е можна само доколку тие претходно се одобрени во некоја земја-членка на Европската Унија.

„Увозникот поднесува барање со кое доставува повеќе пропратни документи меѓу кои и дозвола за регистрација на тој производ во ЕУ земја членка и досие кое содржи проценка на ризикот по здравјето на луѓето и животната средина, безбедносни листови, упатство за употреба, етикета… Барањето потоа се разгледува од страна на стручна комисија во која членуваат и  национални експерти од повеќе области како што се, фитомедицина (фитопатологија, ентомологија, хербологија),  токсикологија,  хемија и други и доколку се исполнети сите законски услови кои произлегуваат од Законот за фитофармација кој воедно е хармонизиран со релевантното ЕУ законодавство од областа на фитофармацевтските производи, истиот се одобрува за пласирање на пазар и употреба во државата. При регистрацијата на фитосанитарните производи во Македонија се прифаќа во целост ЕУ дозволата, вклучително и упатството за употреба во кое се наведени строги правила на употреба“, велат од Фитосанитарната управа.

Според Фитосанитарната управа, Македонија не спроведува сопствени научни анализи при регистрацијата и обновувањето на регистрацијата на препаратите што содржат глифосат.

„Во Македонија не се врши одобрување на активни супстанци што вклучува и проценка на ризик, односно се врши само регистрација на фитофармацевтски производи кои ја содржат оваа активна супстанца. Одобрување на активните супстанци вклучува и проценка на ризик по здравјето на луѓето, животните и животната средина и во ЕУ не се врши од страна на земјите членки, истото се врши од страна на Европската агенција за безбедност на храна (ЕФСА), а регистрацијата се врши од страна на земјите членки.  При регистрација и обновување на регистрација на препаратите не се врши проценка на ризик во Македонија, но се врши врз основа на проценката на ризик извршена од страна на Европската Унија“, објаснуваат од Фитосантиарната управа.

Во моментов глифосатот е одобрен за употреба во Европската Унија до 2033 година. Во Македонија се регистрирани вкупно 14 хербициди што ја содржат активната супстанца глифосат, меѓу кои се наоѓаат и производи како, Раундап ултра плус (Roundup Ultra Plus), Галуп биогрејд (Gallup Biograde), Тачдаун систем 4 (Touchdown System 4), Глифоган екстра (Glyphogan еxtra)…Од нив 10 се одобрени за употреба во виновата лоза.

„Производите кои содржат глифосат се употребуваат како хербицид, за сузбивање на едногодишни и повеќегодишни теснолисни и широколисни плевели.  Но во нивната примена постојат повеќе ограничувања и забрани во согласност со ЕУ правилата, дозволено е да се аплицира најмногу два пати годишно на иста површина, да не се употребува во период кога се очекува мраз, апликација од воздух не е дозволена, забрана за пристап на домашни животни на третираните површини, да се спречи распрскување на производот на соседните култури, не смее да се употребува во карстни подрачја, како и на лесни песокливи, скелетни и сите останати типови на почва, кај кој е зголемен ризикот за продирање во подземните води, забранета е примена на површини со наклон, склони на ерозија, поради нанос и акумулација на остатоци во долните слоеви и можното загадување на површинските води во подножјето на падината, мора да се почитуваат зоните на безбедност од површинските води, мерејќи од работ на крајбрежјето, кои изнесуваат најмалку еден метар, да не се аплицира на ветровито време, остатоците од средството и смесата за апликација не смеат да се испуштаат во површинските води, канализација, дворски и шталски одводи, машината и опремата за апликација и прскалките треба да се мијат на поле, на места каде средството не може да допре до површинските води и каде нема опасност за луѓето и животните“, децидни се од Фитосанитарната управа.

МКД.мк го отвори прашањето за употреба на глифосатот во лозарството и пишуваше за искуствата со употребата на оваа отровна супстанца.

Дали современото земјоделство ја плаќа својата цена со здравјето на луѓето, е прашање на кое одговор бара и Французинката Флер Брето која лани од галеријата на француското Национално собрание ги обвини пратениците, порака која одекна низ цела Европа, дека тие се сојузници на ракот, и дека таа ќе се погрижи сите да го дознаат тоа. Со тоа, Флер Брето, жена со две дијагнози на рак стана симбол на отпорот против хемикалиите во земјоделството.

Според Националниот институт за рак, Франција денес е меѓу земјите со највисока стапка на заболени од рак во Европа. Бројот на нови случаи од 1990 година речиси се удвоил и достигнал повеќе од 433.000 новодијагностицирани пациенти во 2023 година. Секоја година рак се дијагностицира и кај 1.700 до 2.000 деца помлади од 15 години, како и кај стотици адолесценти.

За да се заштитат лозовит…