Javnost je zatečena nakon vesti da je na današnjoj sednici Štaba za vanredne situacije opštine Sjenica doneta odluka o uvođenju vanredne situacije zbog nagomilavanja komunalnog otpada. Naime, reč je o povećanom riziku od širenja zaraznih bolesti.
Kako je navedeno u odluci koja je objavljena na sajtu Opštine Sjenica, vanredna situacija se proglašava zbog moguće pojave epidemije zaraznih bolesti i ugrožavanja zdravlja stanovništva, koje mogu nastati kao posledica neodlaganja komunalnog otpada na teritoriji opštine Sjenica.
Vanredna situacija je proglašena radi preduzimanja preventivnih i operativnih mera na sprečavanju moguće pojave zaraznih bolesti.
Mučna istorija problema sa smećem
Do problema sa odlaganjem smeća u opštini Sjenica došlo nakon blokade deponije Goveđak od strane meštana okolnih sela, koji navode da im deponija pravi probleme.
Decenijama se otpad iz Sjenice odlagao na privremene i neuslovne lokacije. Ključna tačka problema postaje formiranje nesanitarne deponije „Goveđak“. Ova deponija se nalazi na magistralnom putu Sjenica–Nova Varoš, u neposrednoj blizini kanjona reke Uvac. Deponija je postavljena na kraškom terenu, koji je izuzetno porozan. Decenijama su se procjedne vode sa deponije slivale duboko u podzemne vodotokove, direktno ugrožavajući sliv reke Uvac, a samim tim i Specijalni rezervat prirode „Uvac“, poznat po staništu beloglavog supa.
Tokom prve dve decenije 21. veka, količina otpada se drastično povećala usled promene načina života i veće upotrebe plastike i ambalaže. Deponija „Goveđak“ je prerasla svoje kapacitete i postala zvanična ekološka bomba regiona.
Tokom letnjih meseci, zbog paljenja otpada ili samozapaljivanja usled oslobađanja deponijskih gasova (metana), deponija je redovno gorela. Dim i toksični gasovi širili su se Sjenicom i okolnim selima, izazivajući opravdani bes građana i ekoloških udruženja. Zbog loše organizovane mreže odnošenja smeća u seoskim mesnim zajednicama na Pešteru, tokom godina je niklo na stotine divljih deponija pored puteva, u rečnim koritima i vrtačama.
Shvativši da Sjenica nema ni finansijske ni logističke kapacitete da sama reši problem, država i lokalna samouprava se okreću regionalnom konceptu upravljanja otpadom.
Sjenica se priključila projektu izgradnje Regionalnog centra za upravljanje otpadom „Banjica“ kod Nove Varoši. Ovaj centar je zamišljen da prima otpad iz četiri opštine: Prijepolja, Priboja, Nove Varoši i Sjenice.
U samoj Sjenici fokus je stavljen na pripremu za zatvaranje „Goveđaka“ i izgradnju transfer-stanice, odakle bi se otpad transportovao za Banjicu. Međutim, realizacija ovog projekta je godinama kasnila zbog administrativnih prepreka i nedostatka sredstava.
U poslednjih nekoliko godina, pod pritiskom Ministarstva zaštite životne sredine, preduzeti su konkretniji koraci: Zatvaranje i sanacija „Goveđaka“: Pokrenuti su obimni projekti za konačno zatvaranje, sanaciju i rekultivaciju ove crne ekološke tačke, kako bi se sprečilo dalje zagađenje Uvca. Kroz različite ekološke akcije i državne subvencije, očišćen je značajan broj divljih deponija na samoj visoravni, ali problem i dalje tinja zbog sporog razvoja ekološke svesti i nedostatka kontejnera u udaljenim selima.
Ključn uzrok zašto je problem u Sjenici toliko dugo opstao su pre svega surova klima i geografija. Tokom dugih i oštrih pešterskih zima, mehanizacija lokalnog komunalnog preduzeća često je bila angažovana isključivo na čišćenju snega, dok je upravljanje otpadom trpelo. Kraški teren je ubrzavao ekološku štetu.
Kao jedna od nerazvijenijih opština, Sjenica nije imala milionske budžete potrebne za izgradnju moderne sanitarne deponije po evropskim standardima.
Sjenica je stočarski kraj, pa je pored komunalnog otpada veliki problem predstavljao i životinjski (klanični) otpad, koji se često nelegalno odlagao i stvarao dodatne ekološko-sanitarne rizike.
(Telegraf.rs/Tanjug)
Read the full article at Telegraf.rs →
Serbia