The elixir of youth or the arts

Οι επιστήμονες έχουν μέσα στους αιώνες δοκιμάσει πολλών ειδών τρόπους για να μας βοηθήσουν να παραμείνουμε νέοι, αλλά η τέχνη θα μπορούσε να είναι αυτή που «κρατάει το κλειδί». Σύμφωνα με μελέτη που επικαλούνται οι Times του Λονδίνου , η τακτική ενασχόληση με τις τέχνες και τον πολιτισμό μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση , όσο και μια επιπλέον επίσκεψη στο γυμναστήριο κάθε εβδομάδα.

Οσοι ασχολούνταν με την τέχνη τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα –είτε ως δημιουργοί οι ίδιοι είτε ως θεατές, ακροατές ή καταναλωτές– ήταν κατά μέσον όρο ένα χρόνο νεότεροι όσον αφορά τη συνολική τους υγεία από εκείνους που ασχολούνταν σπάνια, όπως αναφέρουν ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου (UCL) που πραγματοποίησαν την έρευνα. Η πρώτη ομάδα φάνηκε να γερνάει έως και 4% πιο αργά από τη δεύτερη, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη, η οποία συνέκρινε τη διαφορά μεταξύ εκείνων που ασκούνταν μία φορά την εβδομάδα και εκείνων που δεν ασκούνταν καθόλου.

Η εν λόγω μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Innovation in Aging, εξέτασε τα αποτελέσματα ερευνών και αιματολογικών εξετάσεων από 3.556 ενηλίκους, που ελήφθησαν από την «UK Household Longitudinal Study» (Μελέτη Νοικοκυριών του Ηνωμένου Βασιλείου), η οποία ξεκίνησε το 2009.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το όφελος ήταν μεγαλύτερο για τους άνω των 40 ετών. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «όσοι ασχολούνταν με τέχνες και πολιτιστικές δραστηριότητες πιο συχνά, φάνηκε να γερνούν με πιο αργό ρυθμό και να έχουν νεότερη βιολογική ηλικία, όπως δείχνουν οι αλλαγές στο DNA». Το ίδιο συμπέρασμα έδειχνε να επιβεβαιώνεται ακόμη και αφότου ελήφθησαν υπόψη άλλοι παράγοντες, όπως ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα, η εκπαίδευση και το εισόδημα.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν, βάσει των στοιχείων της με- λέτης, ότι το όφελος ήταν μεγαλύτερο για τους άνω των 40 ετών.

Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν πόσο συχνά ασχολούνται με δραστηριότητες, όπως είναι « το τραγούδι, ο χορός, η ζωγραφική, η φωτογραφία, η χειροτεχνία· η παρακολούθηση εκθέσεων τέχνης και εκδηλώσεων· η επίσκεψη σε χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως ιστορικά πάρκα, ιστορικά κτίρια, μνημεία· άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της επίσκεψης σε μουσεία, βιβλιοθήκες ή αρχεία ». Η μελέτη βασίστηκε στα επονομαζόμενα επιγενετικά «ρολόγια», δείκτες δηλαδή που μετρούν τη βιολογική ηλικία των κυττάρων μας. Αυτοί παρακολουθούν τις χημικές ενώσεις που προστίθενται ή αφαιρούνται από το DNA μας για να απενεργοποιήσουν ή να ενεργοποιήσουν τα γονίδια, σε μια διαδικασία γνωστή ως μεθυλίωση του DNA.

Η κλίμακα

Χρησιμοποιώντας μια κλίμακα, η ομάδα διαπίστωσε ότι σε σύγκριση με εκείνους που ασχολούνταν με τις τέχνες λιγότερες από τρεις φορές τον χρόνο, όσοι το έκαναν τουλάχιστον τρεις φορές γερνούσαν κατά 2% πιο αργά. Οσοι το έκαναν μηνιαίως γερνούσαν κατά 3% πιο αργά. Και όσοι το έκαναν εβδομαδιαίως γερνούσαν κατά 4% πιο αργά. Χρησιμοποιώντας μια άλλη κλίμακα, η έρευνα έδειξε ότι «τα άτομα που ασχολούνταν με τέχνες και πολιτιστικές δραστηριότητες τουλάχιστον σε εβδομαδιαία βάση ήταν κατά μέσον όρο έναν χρόνο νεότερα σε σύγκριση με εκείνα που σπάνια ασχολούνταν».

«Αυτά τα αποτελέσματα καταδεικνύουν τον αντίκτυπο που έχουν οι τέχνες στην υγεία σε βιολογικό επίπεδο. Παρέχουν στοιχεία για την αναγνώριση της ενασχόλησης, με τις τέχνες και τον πολιτισμό ως συμπεριφορά που προάγει την υγεία, με παρόμοιο τρόπο όπως η άσκηση», ανέφερε στους Times η καθηγήτρια Ντέιζι Φανκούρτ από το Ινστιτούτο Επιδημιολογίας και Φροντίδας Υγείας του UCL, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Γυμναστική με βάρη ή αερόβια άσκηση;

Οταν καλούνται να γυμναστούν, οι περισσότεροι επικεντρώνονται στην αερόβια άσκηση: μετρούν βήματα ή χιλιόμετρα στο τρέξιμο, κάνουν ποδήλατο. Ωστόσο, παρότι η αερόβια γυμναστική μάς κρατά υγιείς και μας βοηθάει να ζήσουμε περισσότερο, ειδικοί που επικαλείται το BBC επισημαίνουν ότι η γυμναστική με βάρη μπορεί επίσης να μας εξασφαλίσει καλύτερη ποιότητα ζωής καθώς μεγαλώνουμε. «Χτίζοντας μυς, χτίζουμε αποθέματα για το μέλλον έναντι ασθενειών, τραυματισμών, χειρουργικής επέμβασης ή απλώς των γηρατειών», επισημαίνει ο Στιούαρτ Φίλιπς , ερευνητής μυϊκής φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο McMaster του Καναδά. Δεν χρειάζεται απαραίτητα γυμναστήριο ή ειδικός εξοπλισμός για να ξεκινήσετε προπόνηση αντίστασης. Στοχεύστε αρχικά σε δύο προπονήσεις την εβδομάδα, διάρκειας 20 έως 30 λεπτών. Εάν η προπόνηση σας φαίνεται πολύ εύκολη, απλώς προσθέστε περισσότερα βάρη, επαναλήψεις ή σετ. Η τακτική άσκηση με βάρη αυξάνει το προσδόκιμο ζωής ενώ μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου, διαβήτη και πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με σειρά μελετών. «Για να το θέσω απλά, η αερόβια γυμναστική σάς βοηθάει να ζήσετε περισσότερο, αλλά η μυϊκή δύναμη σας βοηθάει να ζήσετε καλύτερα», σημειώνει ο Φίλιπς.