Φόρτωση Text-to-Speech...
Η εξομολόγηση και η προσευχή αποτελούσαν καθημερινή συνήθεια για εκείνον προς το τέλος της ζωής του. Στις 7 Ιουνίου του 1926, όμως, ένα τραμ διέκοψε την πορεία του προς την εκκλησία. Χαμένος στις σκέψεις του, ατημέλητος, με ρούχα τρύπια και γεμάτα παραμάνες, βρέθηκε λιπόθυμος στην άκρη του δρόμου. Κάποιοι περαστικοί τον λυπήθηκαν και τον έβαλαν σε ένα ταξί για το νοσοκομείο. Πέρασαν περισσότερες από 24 ώρες χωρίς κανείς να ασχοληθεί μαζί του. Πίστευαν ότι είναι άλλος ένας από τους πολλούς άστεγους της Βαρκελώνης. Όταν ο εφημέριος της Σαγράδα Φαμίλια τον αναγνώρισε στο κρεβάτι της κλινικής, ήταν πια αργά. Στις 10 Ιουνίου, ο Αντόνι Γκαουντί θα έφευγε από τη ζωή. Θάφτηκε στην επιβλητική εκκλησία, εκεί όπου έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, μέσα στο εργαστήριό του, αφιερωμένος στο magnum opus του, έχοντας επί της ουσίας εγκαταλείψει τα εγκόσμια. Είχε πει: «Όλοι οι φίλοι μου είναι νεκροί∙ δεν έχω πια οικογένεια ούτε πελάτες, ούτε περιουσία, ούτε τίποτα. Τώρα μπορώ να αφιερώσω τον εαυτό μου εξ ολοκλήρου στην εκκλησία».
Πορτρέτο του Αντόνι Γκαουντί, 1878. (Φωτογραφία: Heritage Images/ Getty Images/ Ideal Image)
Ήταν φανερό πως το γοτθικό στοιχείο είχε κυριεύσει τον ψυχισμό του. Πώς όμως μια τόσο σκοτεινή ματιά στη ζωή είχε δώσει μια τόσο φωτεινή αρχιτεκτονική; Ο Γκαουντί δεν ήταν ένα ανοιχτό βιβλίο. Άλλαζε τεχνικές, άλλαζε στιλ, άλλαζε διαθέσεις, άλλαζε απόψεις. Τη μια στιγμή βαθιά ρομαντικός, την άλλη σαρκαστικά κυνικός. Όταν ανέλαβε τη Σαγράδα Φαμίλια το 1883, τον ναό που έμελλε να γίνει η πιο ψηλή εκκλησία του κόσμου, είχε πει: «Ο πελάτης μου δεν βιάζεται». Δεν εννοούσε τους ιδιώτες που έκαναν δωρεές για την ανέγερσή της∙ εννοούσε τον Θεό.
Στο εσωτερικό της Κάζα Μπατλιό, όπου διακρίνεται η ξύλινη σκάλα.
Ζωντανή κληρονομιά
Σήμερα, 144 χρόνια μετά την εκκίνηση των εργασιών (ο Γκαουντί ανέλαβε έναν χρόνο αφότου μπήκαν τα θεμέλια), αυτό το θαύμα του σύγχρονου κόσμου, που εποπτεύει από ψηλά τους δρόμους της Βαρκελώνης, πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή του, αλλά ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί – η κοντινότερη ημερομηνία για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι αρκετά μετά το 2030. Παρ’ όλα αυτά, η 10η Ιουνίου του 2026 υπήρξε μια ιστορική ημέρα: στην 100ή επέτειο θανάτου του Γκαουντί, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ ταξίδεψε από τη Ρώμη για να εγκαινιάσει τον ύψους 172,5 μέτρων κεντρικό πύργο του Ιησού Χριστού. Έτσι, η Σαγράδα Φαμίλια έφτασε στο πιο ψηλό της σημείο και επισήμως.
Γενική όψη της Κάζα Μπατλιό.
Περπατώντας τα καλοκαιρινά βράδια στη Λα Ράμπλα, τον πιο πολυσύχναστο πεζόδρομο της Βαρκελώνης, και αφού τα μαγαζιά έχουν κλείσει, οι μυρωδιές αφηγούνται την ιστορία μιας πόλης με τρομερή εξωστρέφεια: γυναικεία αρώματα και χυμένη μπίρα, εκλεκτή κουζίνα και τσιγάρα από τη Βόρεια Αφρική, ιδρώτας από σώματα που χορεύουν και αλμύρα από την κοντινή θάλασσα. Στην πρωτεύουσα της Καταλονίας, «Πρωτεύουσα της Αρχιτεκτονικής» για το 2026, σύμφωνα με την UNESCO, όλοι είναι ευπρόσδεκτοι, αρκεί να μην είναι Ρεάλ Μαδρίτης∙ εδώ η Μπαρτσελόνα είναι κάτι περισσότερο από ένας αθλητικός οργανισμός, είναι «θρησκεία». Μάλιστα, ίσως πρόκειται και για τη μοναδική πόλη που κατάφερε να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τους Ολυμπιακούς Αγώνες που διοργάνωσε.
Οι πολύχρωμες καμινάδες του Μεγάρου Γκουέλ. (Φωτογραφία: Antoine Lorgnier / Hans Lucas/visualhellas.gr)
Πριν από το 1992, η Βαρκελώνη ήταν μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική για «ψαγμένους» ταξιδιώτες. Στη συνέχεια, έγινε ο απόλυτος πόλος έλξης για τον μεσογειακό τουρισμό. Οι επισκέπτες και οι τουρίστες έγιναν με τα χρόνια τόσο πολλοί, ώστε άρχισαν να «πνίγουν» την πόλη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι οι δημοτικές της Αρχές υπήρξαν από τις πρώτες παγκοσμίως που προσπάθησαν –και προσπαθούν– να βάλουν φρένο στο Airbnb, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να καταπολεμήσουν τον υπερτουρισμό.
Η εντυπωσιακή Πρόσοψη της Γέννησης, με τον ανατολικό προσανατολισμό, στη Σαγράδα Φαμίλια. (Φωτογραφία: Antoine Lorgnier / Hans Lucas/visualhellas.gr)
Μέσα σε όλο αυτό το τοπίο η αρχιτεκτονική του Γκαουντί εμφανίζεται ξανά και ξανά, αποτελώντας την πιο χαρακτηριστική οπτική σφραγίδα της πόλης: «παραμυθένια» παράθυρα και πόμολα που αγνοούν τους άγραφους κανόνες της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, πολύχρωμα γλυπτά-σαλαμάνδρες και δράκοι ως ευθεία αναφορά στον προστάτη της πόλης Άγιο Γεώργιο (Sant Jordi), εντυπωσιακές πολυκατοικίες όπου κυριαρχούν τα ελλειπτικά σχήματα και πανύψηλες εκκλησίες που προσπαθούν να αγγίξουν τον ουρανό. Στην Κάζα Μιλά, ένα κτίριο που χτίστηκε από το 1906 έως το 1912, ως κατοικίες για εύπορες οικογένειας, σήμερα έχουν μείνει μονάχα δύο ένοικοι, ανάμεσα σε γραφεία και χώρους εκδηλώσεων. Όπως διαβάζουμε σε ρεπορτάζ του Guardian , είναι πολύ συχνό για την Άννα Βιλαδομιού να δίνει οδηγίες σε επισκέπτες κρατώντας τα ψώνια του σούπερ μάρκετ στα χέρια της. Η ίδια το έχει συνηθίσει, είναι όμως ξεκάθαρο ότι ο Γκαουντί δεν είχε σε καμία περίπτωση στο μυαλό του ότι σε αυτό το κτίριο θα συνέρρεαν δεκάδες χιλιάδες τουρίστες. Τα δικά του έργα ήταν φτιαγμένα για να τα «ζει» ο κόσμος και όχι απλώς για να τα κοιτάει…
Read the full article at Kathimerini →
GR