Συνοπτικά από ΣΚΑΪ AI
toggle
Παρά τις τεράστιες στρατιωτικές και οικονομικές απώλειες, η συμφωνία με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τη θέση του Ιράν.
Το μνημόνιο προβλέπει άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, επανέναρξη των εξαγωγών πετρελαίου και επενδύσεις έως 300 δισ. δολαρίων.
Η Τεχεράνη θα αποκτήσει πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία ύψους έως και 167 δισ. δολαρίων, ενώ θα μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου της.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κακοδιαχείριση και η διαφθορά ενδέχεται να περιορίσουν τα οφέλη για τους πολίτες, ενώ μέρος των πόρων θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε περιφερειακές δραστηριότητες του καθεστώτος.
Παρά τα πολλαπλά πλήγματα που έχει δεχθεί το Ιράν με το ναυτικό του αποδεκατισμένο, την πολεμική αεροπορία του σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη και την οικονομία του σε βαθιά κρίση έπειτα από μήνες πολέμου και ναυτικού αποκλεισμού, η συμφωνία με τις ΗΠΑ θα μπορούσε τελικά να το φέρει σε καλύτερη οικονομική θέση από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου.
Το μνημόνιο κατανόησης των 14 σημείων μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών προβλέπει την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, σημαντική άρση κυρώσεων, μαζική χρηματοδοτική στήριξη και την παροχή άδειας στο Ιράν να εξάγει ελεύθερα το πετρέλαιό του.
Αν και πολλά στοιχεία της συμφωνίας, που θα υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή, παραμένουν αβέβαια, τα οικονομικά κίνητρα που περιλαμβάνει θα μπορούσαν να προσφέρουν στην ιρανική κυβέρνηση τους πόρους για να ανασυγκροτήσει την οικονομία της και ενδεχομένως να εξομαλύνει τις σχέσεις της με ξένους επενδυτές. Αυτό θα αποτελούσε καθοριστική αλλαγή δεδομένων.
Πωλήσεις πετρελαίου
Το σημαντικότερο και πιο άμεσο όφελος είναι η επαναφορά της βασικής πηγής εσόδων του καθεστώτος: των εξαγωγών πετρελαίου.
Με την άρση των κυρώσεων, το Ιράν θα μπορεί να διαθέσει ελεύθερα δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που βρίσκονται αποθηκευμένα σε δεξαμενόπλοια.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα μπορεί να εξάγει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα κατά περίπου ένα τρίτο μεγαλύτερη από εκείνη που εξήγαγε πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με τον Χόρχε Λεόν, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης της συμβουλευτικής εταιρείας Rystad.
Και επειδή οι εξαγωγές αυτές θα πραγματοποιούνται πλέον νόμιμα και χωρίς κυρώσεις, η Τεχεράνη δεν θα χρειάζεται να προσφέρει μεγάλες εκπτώσεις στους αγοραστές της, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.
«Αυτό μοιάζει με μια αρκετά καλή συμφωνία για το Ιράν», δήλωσε ο Λεόν.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), περίπου το 50% των εσόδων του ιρανικού καθεστώτος προέρχεται από τις πωλήσεις πετρελαίου.
Για να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις, το Ιράν βασιζόταν επί χρόνια σε έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων προκειμένου να εξάγει το πετρέλαιό του, σχεδόν αποκλειστικά προς την Κίνα. Ωστόσο, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των τελευταίων μηνών ουσιαστικά διέκοψε κάθε εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Η συμφωνία προβλέπει ότι το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών θα χορηγήσει άμεσα στο Ιράν εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντάς του να μεταφέρει, να ασφαλίζει και να πωλεί πετρέλαιο, αλλά και, κυρίως, να εισπράττει τα έσοδα από αυτές τις πωλήσεις μέσω του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Εάν η εξαίρεση από τις κυρώσεις ισχύσει μόνο για το διάστημα των 60 ημερών που προβλέπει η μεταβατική περίοδος μετά την υπογραφή της συμφωνίας, οι διεθνείς αγοραστές ενδέχεται να διστάσουν να συμμετάσχουν, προειδοποίησε ο Χομαγιούν Φαλακσάχι, αναλυτής της αγοράς πετρελαίου στην Kpler.
Ωστόσο, το Ιράν συμφώνησε επίσης να επιτρέπει τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ χωρίς τέλη μόνο για 60 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι στη συνέχεια θα μπορούσε να επαναφέρει χρεώσεις στα δεξαμενόπλοια, περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου, αποκομίζοντας έσοδα που φτάνουν τα 2 εκατ. δολάρια ανά δεξαμενόπλοιο που διέρχεται από τη στρατηγική θαλάσσια οδό.
Παράλληλα, η επανεκκίνηση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου φαίνεται ήδη να εξελίσσεται δυναμικά. Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών TankerTrackers, το Ιράν εξήγαγε επιτυχώς 3,8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ αυτή την εβδομάδα, μετά την αμερικανική απόφαση να τερματίσει τον ναυτικό αποκλεισμό.
Αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων
Το Ιράν θα μπορούσε να αποκαταστήσει γρήγορα τη ρευστότητά του εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεσμεύσουν περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που σήμερα παραμένουν παγωμένα σε τράπεζες ανά τον κόσμο.
Παρότι το χρονοδιάγραμμα και η έκταση της αποδέσμευσης δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, η συμφωνία αναφέρει ότι τα παγωμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα καταστούν «πλήρως διαθέσιμα» για χρήση από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης και αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν διαθέτει παγωμένα περιουσιακά στοιχεία ύψους 124 έως 167 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της ετήσιας οικονομικής παραγωγής της χώρας πριν από τον πόλ…
Read the full article at SKAI →
GR