Στο τέλος της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν-λε-Μπεν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7, ο Ντόναλντ Τραμπ συνόψισε ως εξής τη στάση του απέναντι στη συμφωνία που υπεγράφη με το Ιράν , αστειευόμενος:
«Αν πετύχει, θα διεκδικήσω τα εύσημα. Αν αποτύχει, θα πω ότι φταίει ο Τζέι Ντι » .
Ετσι, ο αντιπρόεδρός του, και πιθανός διεκδικητής της διαδοχής του στο μέλλον, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα δύσκολη αποστολή. Ο Τζέι Ντι Βανς καλείται αφενός να υπερασπιστεί δημόσια ένα κείμενο που δέχεται πυρά από πολλές πλευρές και αφετέρου να αναλάβει την καθοδήγηση των διαπραγματεύσεων που ακολουθούν.
Καθώς υπερασπιζόταν τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο χθες, Πέμπτη, ο Βανς, απέρριψε ερώτηση σχετικά με το αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον έχει μετατρέψει σε «αποδιοπομπαίο τράγο» . Η συμφωνία αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από μεγάλο μέρος των Ρεπουμπλικανών στην Ουάσιγκτον.
«Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν», δήλωσε ο Βανς, αναφερόμενος στο σχόλιο του Τραμπ την προηγούμενη ημέρα ότι ίσως τον κατηγορήσει αν η συμφωνία καταρρεύσει.
Η δύσκολη δεύτερη φάση αναβλήθηκε
Η δεύτερη φάση των συνομιλιών, η αποκαλούμενη «τεχνική», αναμένεται να ξεκινήσει στην Ελβετία. Στο επίκεντρό της βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν . Η διαδικασία προμηνύεται δύσκολη και γεμάτη εμπόδια.
Το βράδυ της Πέμπτης, ο αντιπρόεδρος δεν αναχώρησε τελικά άμεσα για την Ευρώπη. Ο Λευκός Οίκος έκανε λόγο για «ζητήματα οργάνωσης». Από την ιρανική πλευρά, ως αιτία αναφέρθηκαν οι συγκρούσεις μεταξύ της Χεζμπολάχ και του ισραηλινού στρατού στον Λίβανο .
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Βανς είχε κάνει λόγο για «ριζική πρόοδο» στον Λίβανο , μιλώντας στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, υπερασπίστηκε το μνημόνιο καταννόησης που υπεγράφη με την Τεχεράνη.
Ο Βανς πέρασε ολόκληρη την εβδομάδα υπερασπιζόμενος το μνημόνιο. Ωστόσο, συχνά επισκιαζόταν ή διαψευδόταν από τον ίδιο τον Τραμπ, όπως επισημαίνεται σε ανάλυση στο BBC.
Παρά τις δυσκολίες, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ υπερασπίστηκε δυναμικά τη συμφωνία . Παράλληλα, άσκησε ιδιαίτερα σκληρή κριτική στην αντίδραση του Ισραήλ , υιοθετώντας πιο αιχμηρή στάση ακόμη και από εκείνη του Τραμπ τις τελευταίες ημέρες, προστίθεται στην ανάλυση.
«Πετώντας» τον Τζέι Ντι από το λεωφορείο
Στο μεταξύ, μόλις πριν από λίγες ημέρες δημοσίευσε τα απομνημονεύματά του, δίνοντας τροφή για νέα δημοσιεύματα σχετικά με πιθανή υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές του 2028 .
Ωστόσο, θα είναι δύσκολο να πείσει ένα διχασμένο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να στηρίξει την ενδιάμεση συμφωνία. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι απομονωτιστές υποστηρικτές του κινήματος MAGA , που αντιτάχθηκαν εξαρχής στον πόλεμο, και από την άλλη τα παραδοσιακά «γεράκια» απέναντι στο Ιράν , οι οποίοι θεωρούν ότι ο Λευκός Οίκος υπέκυψε τελικά στις απαιτήσεις της Τεχεράνης.
Αλλα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις ίδιες πιέσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο , πιθανός αντίπαλος του Βανς για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028, έχει κρατήσει χαμηλό προφίλ στο ζήτημα. Ο υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ υπερασπίστηκε δημόσια τη στρατιωτική επιχείρηση, αλλά δεν συμμετείχε ενεργά στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις και δεν ταυτίζεται με τη συμφωνία στον ίδιο βαθμό.
Κάποιοι Ρεπουμπλικανοί εκτιμούν ότι η ανάθεση του φακέλου του Ιράν στον Βανς έχει εξελιχθεί σε άχαρη αποστολή από έναν πρόεδρο που φημίζεται για τη διάθεσή του να επιρρίπτει ευθύνες στους συνεργάτες του όταν μια πολιτική επιλογή αποδεικνύεται αντιδημοφιλής.
«Δεν είναι στη φύση του προέδρου να παραχωρεί τα φώτα της δημοσιότητας, κι όμως το έκανε σε αυτή την περίπτωση. Αυτό μοιάζει με συνειδητή επιλογή» , δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ματ Μακόβιακ.
Εμπειρος κομματικός παράγοντας, επικριτής του Τραμπ, υποστήριξε ότι ο πρόεδρος «φορτώνει» τη συμφωνία στον αντιπρόεδρό του .
«Είναι κλασικός Τραμπ. Πετάει τον Τζέι Ντι έξω από το λεωφορείο», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας να μην κατονομαστεί.
Πάντως, δεν είναι δεδομένο ότι η στενή σύνδεση του Βανς με τη συμφωνία θα αποδειχθεί πολιτικά επιζήμια. Αν οι δύο πλευρές καταλήξουν σε τελική ειρηνευτική συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο αντιπρόεδρος θα μπορεί να διεκδικήσει σημαντικό μερίδιο της επιτυχίας σε έναν διαχρονικό στόχο των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.
Στο μεταξύ, τίποτε δεν εγγυάται ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες θα επιτευχθεί οριστική συμφωνία στα σύνθετα τεχνικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά , ούτε ότι μια μακροπρόθεσμη λύση θα ικανοποιήσει τους επικριτές της στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
«Η σύνδεση του Βανς με τον πόλεμο στο Ιράν προσφέρει ακόμη ένα επιχείρημα στους επικριτές του ώστε να τον θεωρήσουν συνυπεύθυνο για τον τραμπισμό», σχολίασε ο βετεράνος Ρεπουμπλικανός σύμβουλος Τέρι Χολτ.
Ασάφεια, άτυπες συμφωνίες και «ψευδείς ειδήσεις»
Η εβδομάδα των αντιφατικών μηνυμάτων για τη συμφωνία ανέδειξε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Βανς. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Κυριακή…
Read the full article at Kathimerini →
GR