Artikel luisteren
2min
Meer info
Een handgeschreven receptenboek uit circa 1600, opgesteld door de Antwerpse arts Abraham vander Veken, bevat bijna 2.000 medische recepten en geeft een gedetailleerde inkijk in de medische praktijk en gezondheidszorg in Vlaanderen en Nederland rond die periode. Het manuscript wordt eind juni geveild bij Arenberg Auctions.
Het boek behandelt vrijwel elk lichamelijk probleem van die tijd: van oogklachten en jicht tot fistels en pijnlijke pezen. Ook recepten tegen "pijne aan het herte", "den cancker inden borsten der vrouwen" en "die pestilentie ende quade lucht" komen aan bod. Het werk is volledig in het Vroegnieuwnederlands opgetekend.
Een van de opvallendste recepten is dat tegen de pest. Vrij vertaald luidt het: "Neem 4 drachmen citroenkruid en 1 drachme saffraan. Maak van dit een zeer subtiel poedertje, doe het in witte wijn en maak er pillen mee ter grootte van een erwt of boon. Neem er 3 's avonds als de hoenders gaan slapen of 's morgens heel vroeg, tweemaal per week. Het beschermt je tegen de pest of de kwade lucht."
Veel recepten lieten mensen braken en werkten laxerend
Henri Godts, Arenberg Auctions
"In die periode was er bijna niets geweten over het bestaan van bacteriën en virussen. Artsen grepen vooral nog naar aderlatingen en braak- en laxeermiddelen tegen ziekten en kwaaltjes. Ook dat valt te zien in het boek. Er staan veel recepten en kruidenmengelingen die braakneigingen oproepen en laxerend moeten werken", licht Henri Godts toe.
De auteur, Abraham vander Veken, was een Antwerpse arts over wie weinig bekend is. Zijn naam duikt enkele keren op in documenten tussen 1584 en 1617 in het Felixarchief van Antwerpen.
Hij voltooide het werk op de leeftijd van 74 jaar, wat voor die tijd heel oud was. Vander Veken was de tweede echtgenoot van Anne Faulx. Haar kleinzoon Jacob Jordaens groeide later uit tot een bekend Antwerps barokschilder.
Het manuscript gaat onder de hamer van 24 tot en met 26 juni bij Arenberg Auctions. De startprijs ligt op 4.000 tot 5.000 euro, al wordt verwacht dat het eindbedrag tijdens de veiling hoger uitvalt.
Het medisch receptenboek is duidelijk ook veel gebruikt.
Read the full article at VRT NWS →