Preliminary agreement between the U.S. and Iran.

Prawa autorskie: Photo by AFP Photo by AFP

15 czerwca 2026

Donald Trump chętnie mówi dziś o porozumieniu pokojowym. Ale uzgodnione właśnie memorandum nim nie jest – to umowa, która ustala zasady i warunki dalszych rozmów na poważniejsze tematy. A to np. irański program atomowy i zniesienie sankcji. Prawdziwe wyzwania dopiero przed negocjatorami

Po ponad dwóch miesiącach od zawieszenia broni z 8 kwietnia 2026 Iran i USA wspólnie ogłosiły osiągnięcie wstępnego porozumienia ( memorandum of understanding , MoU). Porozumienie to kończy etap wojny. Ale jednocześnie – o czym za chwilę – wcale nie zamyka możliwości dalszej wzajemnej agresji. Zgodnie z przewidywaniami obie strony ogłaszają teraz wielki sukces. I dają sobie 60 dni na kolejne, bardziej szczegółowe rozmowy.

Pamiętajmy, że rozmowy na temat bardzo ramowego porozumienia trwały 67 dni. Można być więc sceptycznym co do ewentualnego sukcesu rozmów na temat szczegółowych ustaleń w ciągu zaledwie dwóch miesięcy.

Zacznijmy jednak od tego, co i jak zostało ogłoszone w niedzielę 14 czerwca.

Tuż przed północą naszego czasu (w Pakistanie i Iranie był już poniedziałek) premier Pakistanu napisał w mediach społecznościowych:

„Po intensywnych rozmowach z przyjemnością informujemy, że porozumienie pokojowe między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Islamską Republiką Iranu zostało osiągnięte. Obie strony ogłosiły natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie.

Oficjalna ceremonia podpisania porozumienia odbędzie się w piątek, 19 czerwca w Szwajcarii”.

Szarif podziękował też USA i Iranowi za „zaangażowanie w znalezienie dyplomatycznego rozwiązania konfliktu”. Podziękowania należały się też jego zdaniem Katarowi, Turcji i Arabii Saudyjskiej za pomoc w mediacjach.

Teraz dyplomaci z obu stron mają zająć się organizacją serii spotkań, gdzie strony będą rozmawiać o kolejnych krokach. A w piątek w Genewie przedstawiciele USA i Iranu mają oficjalnie podpisać porozumienie.

Już po północy naszego czasu Donald Trump napisał w mediach społecznościowych:

„To Wielkie Porozumienie przyniesie Pokój i Bezpieczeństwo całemu Regionowi. Wielu prezydentów próbowało zawrzeć pokój z Iranem, nikomu przede mną się to nie udało. Przywódcy Regionu po raz pierwszy znaleźli Prezydenta, który jest w stanie pomóc im osiągnąć prawdziwy Pokój. Po podpisaniu Porozumienia w piątek i otwarciu cieśniny (w celu usunięcia min), ropa naftowa znów będzie płynąć w obie strony – z korzyścią dla Regionu i całego Świata!”.

Trump w swoim stylu próbuje przypisać sobie zasługi większe niż faktyczne. Porozumienie z 2015 roku z czasów kadencji Baracka Obamy było nie tylko szersze, ale i z całą pewnością skuteczniejsze w kwestii irańskiego programu atomowego (MoU w ogóle tego tematu nie obejmuje).

Trump na razie zakończył wojnę, którą sam rozpoczął i uzgodnił warunki otwarcia cieśniny, która przed wojną była otwarta.

Trudno uznać to za spektakularny sukces, jakiego świat nie widział.

Irańczycy potwierdzili zawarcie porozumienia w oświadczeniu Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

„Islamska Republika Iranu, pod przewodnictwem Przywódcy męczennika oraz zgodnie z dyrektywami Szanownego Przywódcy Islamskiej Republiki (niech Bóg go chroni), przy poparciu wszystkich warstw narodu irańskiego i dzięki poświęconym wysiłkom bojowników Islamu, po kilku miesiącach trudnych i intensywnych negocjacji oraz na podstawie uchwały Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, sfinalizowała w wieczór 14 czerwca tekst memorandum o porozumieniu dotyczącego negocjacji w sprawie zakończenia wojny (negocjacje islamabadzkie) między Iranem a Stanami Zjednoczonymi” – czytamy .

W dalszej części Irańczycy zdradzają także dwa szczegóły porozumienia – zakończenie wojny na wszystkich frontach, w tym w Libanie oraz zniesienie blokady morskiej Iranu.

Zdradzają, ponieważ nie znamy treści dokumentu, który ma zostać podpisany w piątek 19 czerwca.

Porozumienie, choć większość jego szczegółów była dograna od mniej więcej dwóch tygodni, do ostatniej chwili wisiało na włosku. Najpierw w weekend 6-7 czerwca Izrael i Iran wymieniły ciosy – po raz pierwszy od początku kwietnia. Napięcia udało się ostatecznie złagodzić, a wymagało to od Donalda Trumpa telefonu do Benjamina Netanjahu i wulgarnej połajanki w stronę izraelskiego premiera.

Nie jest bowiem tajemnicą, że Izrael tego porozumienia nie chciał. Rząd Netanjahu i izraelscy radykałowie woleliby kontynuować wojnę i dalej osłabiać Iran – bez względu na koszty. Takie podejście charakteryzuje całą długą polityczną karierę Netanjahu. Najdłużej urzędujący premier w historii Izraela nigdy nie był zainteresowany dialogiem z Iranem i próbą ucywilizowania stosunków między oboma państwami. Oczywiście, przy konsekwentnie antyizraelskim od 1979 roku reżimie w Teheranie to bardzo trudne zadanie. I misja, która przed dużą część izraelskiej opinii publicznej zostałaby przyjęta źle – czy to w 1998, 2010 czy 2025 roku (w każdym z tych momentów premierem był Netanjahu).

Ale jednocz…