Niepokojące dane WHO przedstawiło 11 czerwca w Berlinie, przy okazji ogłoszenia nowych wytycznych dotyczących ochrony przed ekstremalnymi temperaturami. Bezpośrednim tłem był maj, w którym część krajów zanotowała najwyższe w historii temperatury jak na tę porę roku.
- Skutki zmian klimatycznych stanowią wyraźne i namacalne zagrożenie, a ich najbardziej bezpośrednim i najgroźniejszym przejawem są ekstremalne upały . Fale upałów nie są już anomaliami pogodowymi. Są teraz nawracającym kryzysem - oświadczył Hans Henri Kluge, dyrektor europejskiego biura WHO.
- Europa ociepla się szybciej niż jakikolwiek inny kontynent i płacimy za to życiem. Ponad 200 tysięcy osób w całej Europie zmarło z powodu upałów w ciągu zaledwie ostatnich czterech lat. To musi się skończyć. Upały to cichy zabójca , ale nie jest to nieuniknione. Nowe [...] wytyczne WHO, które dziś wprowadzamy, dają władzom jasne wskazówki [red.] ws. budowy systemów gotowości, które ratują życie - dodał.
ZOBACZ: Węgierskie "morze" znika w zaskakującym tempie. Poziom wody najniższy od lat
Według Klugego większości z tych zgonów dało się całkowicie zapobiec, a sama liczba to jedynie "wierzchołek góry lodowej".
Kto jest najbardziej narażony?
Upał uderza przede wszystkim w seniorów i najmłodszych , a także w chorych na serce, nerki i inne schorzenia . Wysoka temperatura prowadzi do odwodnienia i udaru cieplnego, a u osób przewlekle chorych zaostrza dotychczasowe dolegliwości.
W Polsce problem ten będzie narastał, głównie z uwagi na starzejące się społeczeństwo . Według danych GUS przytaczanych przez CBOS, osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły w 2024 roku już 26,6 proc. polskiego społeczeństwa, wobec 17,2 proc. w 2005 roku. Prognozy wskazują, że do 2060 roku odsetek ten wzrośnie do niemal 40 proc.
WHO poinformowało dodatkowo, że najwięcej przedwczesnych zgonów z powodu upałów odnotowano we Włoszech, a następnie:
w Hiszpanii
Niemczech
Grecji (tu podkreślono, że "Grecja odnotowała najwyższą liczbę zgonów z powodu upałów na milion mieszkańców")
ZOBACZ: Chłód wyparuje. Płynie fala upału, jakiej jeszcze w tym roku nie było
Dla porównania, w samych Niemczech, według tamtejszego Instytutu Roberta Kocha, w ubiegłym roku z powodu upałów zmarło blisko 2500 osób, głównie starszych i przewlekle chorych.
Co zaleca WHO?
Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała drugą edycję (pierwsza ukazała się w 2008 roku) wytycznych dla rządów, samorządów i instytucji publicznych dotyczących przygotowania na fale upałów oraz ograniczania ich skutków zdrowotnych. Wśród rekomendowanych działań znalazły się m.in.:
zazielenianie miast w celu zapewnienia więcej cienia i obniżenia temperatury
tworzenie sieci centrów chłodzenia dostępnych dla mieszkańców
regularne kontakty służb socjalnych z osobami starszymi w celu ograniczenia ryzyka odwodnienia
szkolenie nauczycieli i opiekunów dzieci w rozpoznawaniu objawów chorób związanych z upałem
wprowadzanie przerw lub elastycznych zmian, aby pracownicy unikali południowego słońca
zapewnienie wystarczającej liczby personelu dyżurnego w placówkach służby zdrowia podczas fal upałów
usprawnienie lokalnych systemów ostrzegania przed upałami
poprawa komunikacji dotyczącej zagrożeń wśród grup szczególnie narażonych
ZOBACZ: Popularna wyspa świeci pustkami. Branża turystyczna liczy straty
- Nasz cel jest jasny, a ambicja śmiała: zero zgonów związanych z upałami. Mamy wiedzę. Mamy plan działania. Razem możemy to osiągnąć - zakończył Kluge.
Chroń siebie i bliskich przed upałem
Ministerstwo Zdrowia na stronie gov.pl zaleca, aby podczas upałów wietrzyć mieszkanie wyłącznie w najchłodniejszych porach dnia (wczesnym rankiem lub wieczorem) i zasłaniać okna od strony słonecznej.
Warto też wyłączać zbędne urządzenia elektryczne i oświetlenie, które dodatkowo nagrzewają pomieszczenia. W godzinach największego nasłonecznienia należy ograniczyć wychodzenie na zewnątrz i unikać ciężkiego wysiłku fizycznego. Resort zaleca też spędzanie 2-3 godzin dziennie w chłodnym, klimatyzowanym pomieszczeniu.
ZOBACZ: Za cenę mieszkania w Polsce kupisz własną wyspę w Chorwacji. Marzenie z pewnym "ale"
MZ zwraca też uwagę na nawodnienie. Należy regularnie pić wodę i unikać alkoholu, który przyspiesza odwodnienie. "Chłodź organizm - bierz chłodne prysznice, stosuj zimne okłady, noś jasne i przewiewne ubrania i buty oraz nakrycie głowy i okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV" - czytamy w zaleceniach ministerstwa.
Gdy za oknem temperatura przekracza 30 st. Celsjusza, wzrasta ryzyko przegrzania organizmu oraz udaru cieplnego . W przypadku zauważenia u siebie lub kogoś bliskiego: gorącej i suchej skóry, bólu głowy, zaburzenia świadomości, dreszczy, przyspieszonego tętna i oddechu, nudności - należy natychmiast wezwać pomoc.
red.
/ polsatnews.pl
Czytaj więcej
Read the full article at Polsat News →
Poland