The article presents images of churches allegedly set on fire by Muslims, referencing the phrase 'Terug van nooit weggeweest' ('Back from nowhere').
Artikel luisteren
12min
Meer info
Verschillende (oude) video's van kerken die in brand staan, blijven circuleren op sociale media. Daarbij hoort vaak de expliciete of impliciete bewering dat het moslims of migranten zijn die het vuur hebben aangestoken. Lang niet alle branden die je in dat soort filmpjes ziet, zijn het gevolg van brandstichting. Als dat wel het geval is, zijn er vaak heel verschillende soorten daders.
In het kort
Op sociale media verschijnen geregeld video’s van brandende kerken. Moslims of migranten worden vaak onterecht als daders aangewezen.
De video’s zijn dikwijls verouderd. Soms zijn de brandstichters extremisten, maar soms ook pyromanen. Sommige branden zijn een ongeluk.
De uit hun context gerukte beelden worden vaak verspreid door kanalen die fel ageren tegen migratie of diversiteit
“Moslimimmigranten zetten de 150 jaar oude Vondelkerk in Nederland in brand!", verkondigde een influencer op X op 1 januari 2026. De Vondelkerk in Amsterdam had tijdens nieuwjaarsnacht vlam gevat. Er is tot op heden nog geen officiële verklaring voor de oorzaak gegeven.
Dat gebrek aan informatie hield sommige influencers, vaak uit radicaal-rechtse hoek, niet tegen om op sociale media beschuldigingen te uiten. Heel expliciet zoals hierboven of soms subtieler duidden ze migranten of moslims als daders aan. En dat is niet toevallig, want dat soort beschuldigingen doet al jarenlang de ronde op sociale media.
Het verhaal dat telkens terugkomt, is dat migranten of moslims een kerk in brand hebben gestoken. Meer specifiek zouden in Europa in 2025 150 kerken zijn afgebrand, maar daar is volgens Factcheck.Vlaanderen geen bewijs voor .
Soms is de beschuldiging expliciet, soms impliciet. Impliciet wordt dan bijvoorbeeld de vraag gesteld waarom het een kerk is die brandt en geen moskee.
Dat het kerken zijn en geen moskeeën, is alvast deels te verklaren doordat er gewoon veel meer kerken zijn in Europa dan moskeeën (Frankrijk: 40.000 tegenover 2.200). Het is ook niet waar dat er nooit moskeeën in brand worden gestoken. In 2025 was er bijvoorbeeld een voorval in Engeland .
Voor de oorzaak van de branden zijn er 3 opties: de oorzaak is niet bekend, de brand ontstond door een ongeluk, of de brand werd gesticht.
Wanneer sprake is van brandstichters, hebben die verschillende profielen. Dat varieert van politieke radicaal-linkse of -rechtse groepen tot geradicaliseerde activisten en islamisten.
Ook mensen met een mentale stoornis, zoals pyromanen , vallen onder de daders. Er zijn recent geen voorbeelden waarbij is bewezen dat een brand gesticht is door i slamisten .
Die vaak verouderde video’s met beschuldigingen tegen moslims of migranten, kunnen we zien in een breder politiek debat. In veel Europese landen rijzen er stemmen op tegen migratie.
Radicaal-rechtse politieke partijen winnen steeds meer aanhangers. Er circuleert op sociale media veel content die het heeft over de "achteruitgang van het Westen", met migranten als schuldigen.
Radicaal-rechtse activisten als Tommy Robinson in het Verenigd Koninkrijk gebruiken deze voorbeelden als argument voor hun anti-migratieprogramma.
Welke incidenten circuleren?
Video's van brandende kerken gaan al jaren rond op sociale media. Of de brand nu een half jaar of 5 jaar oud is, maakt niet uit. Zowel de brandende Vondelkerk als veel oudere branden gaan nog steeds rond. De video's gaan meestal gepaard met beschuldigingen richting moslims en migranten.
We bekijken de beelden van een aantal post die steeds weer terugkeren.
1. Notre-Dame de Paris, Frankrijk – 2019
Laat ons beginnen met het oervoorbeeld van dit soort posts op sociale media: de brand van de Notre-Dame in Parijs in 2019. Het nieuws veroorzaakte veel ongeloof, maar maakte veel mensen ook boos. Dat leidde tot allerlei complottheorieën.
Zo zouden moslims de brand hebben aangestoken. Bewijs daarvoor was volgens complotdenkers een auto die in 2016 bij de kathedraal was gevonden met benzine en documenten in het Arabisch. Dat was drie jaar voor de brand en had er niets mee te maken.
Het Parijse parket onderzocht de zaak en besloot dat de brand ontstond door een kortsluiting of een slecht gedoofde sigaret.
2. Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul in Nantes, Frankrijk – 2020
Ook in Frankrijk, stak een vrijwilliger bij de Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul in Nantes de kathedraal in brand. De brand dateert van 2020, maar werd ook dit jaar al opnieuw gepost, op instagram bijvoorbeeld.
De dader was een man afkomstig uit Rwanda en had in Frankrijk asiel aangevraagd. Hij werkte als vrijwilliger voor de kerk. In de comments verwijten mensen de islam, moslims, diversiteit in Europa.
De geloofsovertuiging van de man kennen we niet. De meeste Rwandezen zijn christenen, zoals blijkt uit overheidsstatistieken .
3. Chiesa di Villastanza in Villastanza, Italië – 2023
In 2023 vloog een kerk in Vilastanza, Italië, in brand. De kerststal was in brand gestoken, en de vlammen verspreidden zich tot de ker…
Read the full article at VRT NWS →The article presents images of churches allegedly set on fire by Muslims, referencing the phrase 'Terug van nooit weggeweest' ('Back from nowhere').
Bias read (Center): The headline references an event without explicit ideological framing or biased language. The lack of body text prevents further determination of slant, but the phrasing appears neutral.
BE