Artikel luisteren
5min
Meer info
De Russische aanvallen op Kiev van afgelopen nacht hebben een diepe wonde geslagen in UNESCO-werelderfgoed: de felle brand die ontstond na een luchtaanval verwoestte het dak van het iconische Petsjersk Lavra-klooster. Volgens de orthodoxe traditie is het een van de heiligste plaatsen in de christelijke wereld. Een reconstructie van een duizendjarig bolwerk dat al vaker het epicentrum van geopolitieke strijd was.
Boven op de beboste heuvels langs de schitteren al bijna duizend jaar de gouden koepels van het Petsjersk Lavra, vrij vertaald het Holenklooster. Het is de spirituele en culturele wieg van Oekraïne. Het is een gigantisch, ommuurd complex van bijna 30 hectare, dat bestaat uit tientallen kerken, klokkentorens, musea en een ondergronds labyrint van grotten.
Tijdens de zware Russische raket- en drone-aanval van vannacht , is er een voltreffer gemeld op het absolute hart en belangrijkste gebouw van de site: de Maria-Hemelvaartskathedraal, de hoofdkerk van het klooster, met haar karakteristieke gouden koepels.
Petsjersk Lavra-klooster is het spirituele hart boven de Dnjepr
Het imposante bouwwerk vindt zijn oorsprong in 1051, ten tijde van het machtige , waar het werd opgericht door de monniken Antonius en Theodosius. Het begon als een bescheiden netwerk van ondergrondse grotten waar ascetische monniken als kluizenaars in afzonderlijke grotten leefden onder leiding van een abt.
Zij metselden zichzelf soms levend in, met slechts een opening voor water en brood. Bleef het voedsel onaangeroerd, dan wist de gemeenschap dat de monnik was overleden.
Zo zien de ondergrondse grotten eruit
In de eerste plaats werden de grotten voornamelijk gebruikt als verblijfplaats, maar later bleken ze ook erg handig om overleden monniken te begraven. Door de constante lage temperatuur in de kalksteengrotten vindt er een natuurlijk mummificatieproces plaats, waardoor de lichamen van de monniken bewaard zijn gebleven. Zelfs eeuwen later zien de overledenen er nog steeds uit alsof ze recent zijn begraven.
Vandaag de dag liggen er nog altijd meer dan honderd heiligen opgebaard in glazen kisten, gekleed in zijden gewaden. Eeuwenlang geloofden pelgrims dat deze natuurlijke conservering het ultieme, tastbare bewijs was van hun goddelijke heiligheid. Het maakte van Kiev een van de belangrijkste bedevaartsoorden van Europa.
Veel mummies liggen er nog steeds opgebaard
Door de heilige status van het bolwerk groeide het uit tot de belangrijkste abdij van de christendom. Het woord Petsjersk verwijst naar de grotten of holen (pechery) onder het klooster; Lavra is de hoogste status die een orthodox mannenklooster kan behalen.
In de elfde eeuw schreef de monnik Nestor hier de Nestorkroniek, het allereerste en belangrijkste historische document over het ontstaan van de vroege Oekraïense en Slavische geschiedenis. In die tijd herbergde het complex ook de eerste geavanceerde medische voorzieningen van de regio.
Volgens de overlevering is dit kroniek van de hand van monnik Nestor
Monnik Nestor deelde het klooster met Alipty, de eerste gedocumenteerde iconenschilder van het Kiev Roes. Volgens de kloosterkronieken lag Alipy op zijn sterfbed, terwijl een grote order voor de Maria-Hemelvaartskerk nog onafgemaakt was. Een ongeduldige opdrachtgever beschuldigde de doodzieke monnik van luiheid.
De legende wil dat er op dat moment een stralende jonge man in de cel verscheen die de kwasten overnam. Met bovennatuurlijke snelheid schilderde de vreemdeling – volgens gelovigen een engel – de icoon perfect af. Het kunstwerk werd eeuwenlang beschouwd als een miraculeus object dat niet door mensenhanden was gemaakt.
Historici zijn er zo goed als zeker van dat Alipy mee heeft geschilderd aan dit icoon: het Svensk-Petsjerskaja-icoon
In de 17e eeuw onderging het complex een grootschalige verbouwing in de stijl van de Oekraïense barok. Rond die tijd komt er ook een invloedrijke drukkerij die cruciaal bleek voor de verspreiding van de Oekraïense taal en de cultuur. Het klooster stond eerst onder het , waarna het later werd geannexeerd door de
De Russische aanval van afgelopen nacht roept herinneringen op aan november 1941. Het is immers niet de eerste keer dat het klooster het middelpunt vormt van een gewapend conflict.
Slechts enkele weken nadat de nazi's Kiev hadden bezet, werd exact dezelfde kathedraal door een gigantische explosie nagenoeg volledig verwoest. Tot op de dag van vandaag ruziën historici over de dader.
Zo zag het klooster eruit omstreeks 1900, voor het werd verwoest tijdens de Wereldoorlog
Lange tijd kregen de Duitsers de schuld, maar archieven wijzen er steeds vaker op dat de terugtrekkende Sovjet-troepen het complex vooraf hadden ondermijnd met radio-gestuurde mijnen om de nazi's te dwarsbomen. De kathedraal werd pas na de val van de Sovjet-Unie, rond het jaar 2000, minutieus herbouwd als symbool van de Oekraïense onafhankelijkheid.
Dat juist het Russische leger nu schade toebrengt aan het…
Read the full article at VRT NWS →
BE