Artikel luisteren
5min
Meer info
De eeuwenoude en iconische boom "Major Oak", die nauw verbonden is met de legende van Robin Hood, is dood, zeggen wetenschappers. Voor het eerst in 1.200 jaar zijn er deze lente geen bladeren aan de boom gekomen. "Hartverscheurend" en "tragisch", klinkt het in de reacties. Ook actrice Judi Dench brengt een eerbetoon aan de boom.
Het was geen geheim dat de gigantische eik in het midden van het Sherwood Forest het al een aantal jaren moeilijk had, maar deze lente kwamen er helemaal geen bladeren meer aan de boom. En nu verklaren wetenschappers voor het eerst met zoveel woorden dat de boom dood is. Dat meldt de Britse natuurbeschermingsorganisatie RSPB, die het bos beheert.
Voor we je vertellen waarom de boom zo beroemd werd, en hoe het komt dat hij gestorven is, eerst even een aantal indrukwekkende cijfers. De boom is naar schatting 1.200 jaar, wat betekent dat hij ergens rond de 9e eeuw ontkiemd moet zijn. Zijn kroon van 28 meter, zijn stamomtrek van 11 meter en een geschat gewicht van 23 ton maakt van de Major Oak een van de grootste eiken van Groot-Brittannië.
De eik groeide de afgelopen decennia uit tot een enorme trekpleister. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het verhaal van Robin Hood, waarmee de boom nauw verweven is. De legende gaat dat Robin Hood de holle stam van de boom (die eigenlijk ontstaan was door schimmels) gebruikte als schuilplaats.
De naam 'Major Oak' komt dan weer voort uit een boek over eikenbomen uit 1790, geschreven door majoor Hayman Rooke. Het boek ontketende een eerste golf van toerisme, en dat is sindsdien niet meer gestopt.
Een oude illustratie van de boom, rond 1890
Het is vermoedelijk meteen ook een van de redenen waarom de boom zo achteruitging, al speelde er volgens het RSPB "een complexe combinatie van factoren". "Meer dan een eeuw lang hebben goedbedoelde pogingen om de indrukwekkende vorm van de boom te behouden, denk aan metalen stutten, steunbalken, beton en afdekkingen, ervoor gezorgd dat de boom niet op een natuurlijke manier kon verouderen. Miljoenen bezoekers hebben de zandgrond rond de wortels dichter gemaakt, waardoor de wortels moeilijker water, zuurstof en voedingsstoffen konden opnemen."
De combinatie van de slechte grond, de menselijke ingrepen en een verzwakt wortelstelsel is een belangrijke factor geweest in de achteruitgang van de Major Oak
Uit recent onderzoek bleek dat de grond "extreem hard en levenloos was" en dat het wortelstelsel "veel kleiner en zwakker" was dan eerdere scans uitwezen. "De combinatie van de slechte grond, de menselijke ingrepen en een verzwakt wortelstelsel is een belangrijke factor geweest in de achteruitgang van de Major Oak", klinkt het.
Daarbovenop kwamen dan ook nog eens de klimaatverandering en de daarmee samenhangende recente hittegolven en droogtes. Dat alles samen maakt dat de boom - die tijdens zijn leven sneeuwstormen, wind en branden overleefde - uiteindelijk gestorven is.
"Het is hartverscheurend voor iedereen, van de vele mensen die voor de boom gezorgd hebben tot de miljoenen mensen die naar hier reisden om hem te bewonderen", zegt Hollie Drake, sitebeheerder in Sherwood Forest.
Major Oak is misschien wel de beroemdste oude boom van het Verenigd Koninkrijk
Adviseur natuurbehoud bij Woodland Trust - een instelling voor bosbehoud in het Verenigd Koninkrijk - Ed Payne noemt het "een tragisch verlies". "Major Oak is misschien wel de beroemdste oude boom van het Verenigd Koninkrijk", verklaart hij bij BBC. Zonder de klimaatverandering en het toerisme had de boom volgens hem nog honderden jaren kunnen leven, "want bomen sterven niet van ouderdom".
Ook actrice Judi Dench deelde een eerbetoon aan de boom: "Major Oak is al meer dan 1.000 jaar een inspiratiebron voor talloze verhalen, gedichten, schilderijen en mensen. Hij zit vol leven en biedt een thuis aan een enorme verscheidenheid aan wilde dieren. Ik had het geluk om een eikenboompje uit Sherwood Forest in mijn tuin te planten. Het heeft een speciaal plekje, naast de stek van de boom in Sycamore Gap."
Judi Dench
Ze hoopt dan ook dat "deze iconische en essentiële elementen van ons landschap" beter beschermd zullen worden.
Die Sycamore Gap Tree - een andere boom die geassocieerd werd met Robin Hood - werd bijna 3 jaar geleden omgezaagd. Vorig jaar werden 21 mannen daarvoor veroordeeld.
Toch zijn er ook nog een aantal lichtpuntjes. Hoewel de boom dood is, blijft hij voorlopig nog op zijn vertrouwde plek in Sherwood Forest staan. Dat zal ook de komende tientallen tot zelfs honderden jaren nog zo zijn. En dat is dan weer goed nieuws voor andere planten en dieren in het bos.
"De boom leeft voort in de legende van Robin Hood en zal, zowel in leven als dood, een belangrijke bijdrage blijven leveren aan het ecosysteem van het bos", klinkt het bij Hollie Drake, die sitebeheerder is in Sherwood Forest. Uit de dood van Major Oak kunnen ook lessen getrokken worden voor de verzorging van andere oude bomen in Groot-B…
Read the full article at VRT NWS →
BE