Pierwotnie planowano, że w Szwajcarii dojdzie do podpisania wstępnego porozumienia między USA a Iranem, kończącego wojnę na Bliskim Wschodzie. Porozumienie to zostało jednak ostatecznie podpisane przez Donalda Trumpa w czasie kolacji w Wersalu, 17 czerwca.
Czytaj więcej
Tego samego dnia porozumienie w Teheranie podpisał prezydent Iranu Masud Pezeszkian.
W nocy pojawiło się oświadczenie biura prasowego Białego Domu, że wiceprezydent USA J.D. Vance, który miał podpisywać porozumienie w Genewie według pierwotnego planu, odwołał wyjazd do Szwajcarii, gdzie miał spotkać się z irańskimi negocjatorami.
J.D. Vance miał rozpocząć w Szwajcarii negocjacje dotyczące ostatecznej umowy z Iranem
Mimo podpisania porozumienia przez Trumpa i Pezeszkiana Vance miał lecieć do Szwajcarii, by natychmiast rozpocząć negocjacje z Iranem na temat ostatecznego porozumienia kończącego wojnę. Na mocy podpisanego porozumienia obie strony mają 60 dni na to, by wynegocjować umowę, która przesądzi m.in. o przyszłości irańskiego programu nuklearnego.
Vance przygotowywał się do wylotu, który miał nastąpić w nocy z czwartku na piątek. Jego współpracownicy i dziennikarze zebrali się nawet w bazie Andrews, skąd miał nastąpić wylot. Przedstawiciele administracji USA pojawili się też w Szwajcarii.
Jednak w ostatniej chwili, w czwartek wieczorem, wylot został odwołany.
Modżtaba Chamenei zgadza się na negocjacje, a J.D. Vance przyznaje, że nie wie, kiedy do nich dojdzie
Biały Dom wydał oświadczenie, z którego wynika, że Vance – wyznaczony przez Trumpa na głównego negocjatora w rozmowach z Iranem – był gotów do rozpoczęcia rozmów, ale strona amerykańska nie była w stanie sfinalizować planów ich dotyczących i dlatego wiceprezydent pozostanie w Waszyngtonie. „Logistyka tych negocjacji nigdy nie była prosta, ani przewidywalna” – czytamy w oświadczeniu. Wcześniej Vance mówił na konferencji prasowej w Białym Domu, że nie jest pewne, czy do negocjacji USA z Iranem dojdzie w ten weekend. – Nasz plan to udać się do Szwajcarii, nie wiem dokładnie kiedy – mówił wiceprezydent USA. – Sądzę, że te techniczne negocjacje rozpoczną się w ten weekend. To nadal plan. Ale to może się zmienić – dodał.
Czytaj więcej
Wkrótce po tych słowach Vance'a pojawiło się oświadczenie najwyższego przywódcy duchowego Iranu, Modżtaby Chameneiego, który poparł bezpośrednie negocjacje z USA. Oświadczenie zostało przedstawione przez irańskie media publiczne. „Jest oczywiste, że negocjacje prowadzone twarzą w twarz, które będą prowadzone w przyszłości, nie oznaczają zaakceptowania stanowiska wroga” – zaznaczył Chamenei w oświadczeniu.
Do odwołania wizyty Vance'a w Szwajcarii doszło po doniesieniach telewizji Al-Mayadeen, powiązanej z Hezbollahem, że Iran opóźnia wysłanie delegacji do Szwajcarii w związku z prowadzonymi nadal przez Izrael działaniami militarnymi w Libanie. Na mocy porozumienia podpisanego przez Trumpa i Pezeszkiana działania militarne powinny być wstrzymane „na wszystkich frontach”, w tym w Libanie.
W czasie negocjacji (Donald Trump ostrzegał, że USA mogą wznowić ataki na Iran, jeśli dojdzie do ich załamania) rozstrzygnięta ma zostać kwestia irańskiego programu nuklearnego i posiadanych już przez Iran zasobów wzbogaconego uranu (ok. 440 kg uranu wzbogaconego do 60 proc.). Z wstępnego porozumienia wynika, że uran ten zostanie co najmniej rozcieńczony przez Iran.
Cieśnina Ormuz
Nie wiadomo też, jak ostatecznie wyglądać będzie kwestia opłat za korzystanie z cieśniny Ormuz. Na czas negocjacji żegluga przez cieśninę jest wolna od opłat, ale Iran sygnalizował, że wraz z Omanem może zacząć pobierać opłaty związane z ochroną środowiska i usługami świadczonymi przez oba kraje, w obrębie których wód terytorialnych znajduje się cieśnina. Wstępne porozumienie nie wyklucza takiego scenariusza. Przed wybuchem wojny tranzyt przez cieśninę Ormuz był całkowicie wolny od opłat.
Read the full article at Rzeczpospolita →
Poland