Het onbemande ruimtevaartuig LINK (links) moet de Swift-ruimtetelescoop (rechts) weer naar een hogere baan om de aarde brengen (illustratie).
Artikel luisteren
3min
Meer info
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA stuurt eind deze maand een reddingsmissie naar een van haar ruimtetelescopen. Die is sinds 2024 sneller dan verwacht naar de aarde aan het zakken. Als de reddingsoperatie mislukt, zal de ruimtetelescoop over enkele maanden neerstorten op de aarde.
Op 27 juni plant NASA een gewaagde reddingsmissie. Die dag moet een onbemand ruimtevaartuig naar de Neil Gehrels Swift-ruimtetelescoop vliegen, eraan vastkoppelen en de telescoop weer naar een hogere baan duwen. Klinkt simpel, maar het is nog nooit eerder gebeurd bij een ruimtetelescoop die daar niet op is voorzien.
Toch is NASA bereid om het risico te nemen, omdat de Swift-ruimtetelescoop te belangrijk is om te verliezen. Swift werd in 2004 gelanceerd om Gammaflitsen te bestuderen. Die zijn afkomstig van de krachtigste ontploffingen in het universum, wanneer 2 neutronensterren samensmelten bijvoorbeeld.
Swift kan zo'n gammaflits al binnen een paar minuten lokaliseren, terwijl andere telescopen daar 1 tot 2 dagen voor nodig hebben. Daardoor kan Swift al een hele lijst van wetenschappelijke ontdekkingen opspelden.
De klok tikt
Swift draaide oorspronkelijk op zo'n 600 kilometer hoogte in een baan om de aarde. Maar verschillende zonnestormen in 2024 hebben de ruimtetelescoop veel sneller doen dalen dan verwacht.
Zonder ingrijpen zou Swift al in oktober de kritieke grens van 300 kilometer bereiken. Vanaf dan kan het snel gaan, omdat de wrijving met de atmosfeer groter wordt. De verwachting is dat Swift nog voor het einde van het jaar zou neerstorten op de aarde.
NASA schakelde in september 2025 het Amerikaanse ruimtebedrijf Katalyst Space in om op minder dan een jaar een ruimtevaartuig te ontwikkelen om Swift te gaan redden. Katalyst Space kreeg daarvoor 30 miljoen dollar. Een peulschil als je weet dat Swift al zo'n 500 miljoen dollar heeft gekost.
Robotomhelzing
Katalyst Space is erin geslaagd om het ruimtevaartuig klaar te hebben. Het toestel, met de naam LINK, wordt normaal op 27 juni gelanceerd met een Pegasus XL-raket die vanaf een vliegtuig wordt gelanceerd boven Kwajalein, een eiland in de Stille Oceaan.
LINK krijgt 2 weken om naar de ruimtetelescoop te vliegen en er foto's van te maken. Dat is nodig, zodat NASA kan onderzoeken of er schade is aan de telescoop en hoe LINK zich met 3 robotarmen kan vastklampen aan de telescoop.
Als dat lukt, kan Swift uiteindelijk weer naar zijn oorspronkelijke baan om de aarde worden gebracht.
"Ook als het niet lukt, want er is een hoop dat kan foutlopen, is het een ongelofelijk succes dat dit allemaal op zo'n korte tijd mogelijk is gemaakt", zegt ruimtevaartingenieur Angadh Nanjangud van Queen Mary University in Londen tegen Science.
"Niemand had gedacht dat we zo snel konden handelen", zegt ook Shawn Domagal-Goldman van NASA.
Wegwerpsatellieten
NASA hoopt ook dat de missie de deur opent naar nog meer reddings- en onderhoudsmissies naar satellieten, die nu nog vaak worden gezien als 'wegwerpproducten'.
"We willen een einde maken aan die wegwerpcultuur in de ruimte", zegt Rob Line van Katalyst Space. "We willen satellieten kunnen bijtanken, verplaatsen en repareren, zelfs als ze daar nooit voor zijn voorzien."
Read the full article at VRT NWS →
BE