ΡΟΝ ΜΠΟΥΣΟ / REUTERS
19.06.2026 • 13:14
Οι παραγωγοί πετρελαίου της Μέσης Ανατολής αντιμετωπίζουν κρίση. Ο πόλεμος στο Ιράν αποκάλυψε τους κινδύνους της εξάρτησης από ένα μόνο σημείο για τις εξαγωγές πετρελαίου και αερίου, αφήνοντας τις κυβερνήσεις του Κόλπου με μια σαφή στρατηγική επιταγή: διαφοροποίηση με κάθε κόστος. Ο ιρανικός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θεωρούνταν εδώ και καιρό μια «καταστροφική κρίση» που δεν θα συνέβαινε ποτέ. Οι ειδικοί υπέθεσαν ότι θα απαιτούσε τεράστια στρατιωτική προσπάθεια και ότι η Τεχεράνη θα δίσταζε να περιορίσει τις δικές της εξαγωγές, υποθέσεις που αποδείχθηκαν οδυνηρά λανθασμένες. Το Ιράν επέβαλε έναν σχεδόν αεροστεγή αποκλεισμό χρησιμοποιώντας φθηνά drones, μικρά σκάφη και νάρκες, ενώ συνέχισε να εξάγει το δικό του πετρέλαιο. Ενώ η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συμφώνησαν να διαπραγματευτούν μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία, το «τζίνι του Ορμούζ» δεν μπορεί να ξαναμπεί στο μπουκάλι. Τα μελλοντικά μπλόκα αποτελούν πλέον έναν πραγματικό και διαρκή κίνδυνο για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.
Συνεπώς, η ανάπτυξη εναλλακτικών οδών για τις εξαγωγές ενέργειας, χημικών και λιπασμάτων έχει καταστεί ζήτημα οικονομικής επιβίωσης για τις χώρες του Κόλπου. Η Σαουδική Αραβία προσφέρει το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα για τα οφέλη της κατασκευής αγωγών που παρακάμπτουν το Ορμούζ. Πριν από τον πόλεμο, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο έστρεφε περίπου το 60% των αποστολών του στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, χρησιμοποιώντας έναν αγωγό που εκτεινόταν από τις ακτές του Κόλπου. Η κρατική Saudi Aramco κατασκεύασε τη διαδρομή των 1.200 χιλιομέτρων τη δεκαετία του 1980, μια κίνηση διορατική που απέδωσε καρπούς. Η οικονομία της Σαουδικής Αραβίας θα αναπτυχθεί κατά 3,1% το 2026. Το Κατάρ αντιθέτως, το οποίο δεν είχε εναλλακτικές οδούς για τις εξαγωγές πετρελαίου και LNG, θα δει την οικονομία του να συρρικνώνεται κατά 8,6% φέτος.
Η γεωγραφική διαφοροποίηση πέρα από τη Μέση Ανατολή κερδίζει επίσης έδαφος. Οι πετρελαϊκές εταιρείες του Κόλπου επιδιώκουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό, δημιουργώντας αντιστάθμιση έναντι μελλοντικών περιφερειακών αναταραχών. Η QatarEnergy και η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Αμπου Ντάμπι (ADNOC) έχουν πρωτοστατήσει, δημιουργώντας διεθνή χαρτοφυλάκια που καλύπτουν τομείς όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτή η τάση είναι πλέον πιθανό να επιταχυνθεί. Η απόκτηση συμμετοχών σε περιουσιακά στοιχεία, διυλιστήρια και τερματικούς σταθμούς αποθήκευσης στο εξωτερικό θα παρείχε πολύτιμες ροές εισοδήματος, προστατευμένες από τον κίνδυνο του Κόλπου. Καθώς οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής ξεκινούν τη διαδικασία ανάκαμψης, ο αγώνας δρόμου για τη διαφοροποίηση από το Ορμούζ θα αναδιαμορφώσει την περιοχή για τις επόμενες δεκαετίες.
Read the full article at Kathimerini →
GR