Ήταν 4 τα ξημερώματα της 13ης Ιουλίου 2015 όταν ο Φρανσουά Ολάντ ζήτησε να μιλήσει στον Αλέξη Τσίπρα . Ο Έλληνας πρωθυπουργός, εξαντλημένος από τις πολύωρες ψυχροπολεμικές διαπραγματεύσεις, απάντησε: «Αρκετά για απόψε». Για να λάβει την πληρωμένη απάντηση ότι «άλλη φορά» δεν θα υπήρχε.
Λίγο νωρίτερα, ο Ματέο Ρέντσι τον είχε παρακαλέσει στον διάδρομο να μην φύγει. Ο Τσίπρας είχε αντιδράσει με ένα κοφτό «φτάνει πια» και απομακρύνθηκε. Γυρνώντας προς τους συνεργάτες του, ο Ιταλός πρωθυπουργός είπε μόνο: «Χάσαμε την Ελλάδα».
Δεν την έχασαν, αλλά η απόσταση από την καταστροφή ήταν μόλις ένα χιλιοστό.
Επτά δραματικοί μήνες, «κόστισαν» στην Ελλάδα 100 δισ. ευρώ. Tο αριστερό αφήγημα κατέρρευσε με ένα τηλεφώνημα από τη Μόσχα, την ώρα που στο Βερολίνο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σχεδίαζε την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, για την οποία η Άνγκελα Μέρκελ φέρεται να δήλωνε πλήρη άγνοια.
Αυτή είναι η ιστορία που αφηγούνται οι πρωταγωνιστές της περιόδου στο τελευταίο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ των Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού « Στο Χιλιοστό », μιλώντας για την πιο δραματική στιγμή στην ιστορία της Ευρωζώνης.
Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015 - 1 μέρα πριν τη λήξη του μνημονίου
Ουρές στα ΑΤΜ. Κόσμος στα βενζινάδικα. Οι εφημερίδες μιλούν για «δραματικές ώρες».
Στις 12 το μεσημέρι, ο τότε Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ δηλώνει: « Λυπάμαι για αυτή την επιλογή, γιατί βρισκόμασταν πολύ κοντά σε μια συμφωνία. Το διακύβευμα, άλλωστε, είναι θεμελιώδους σημασίας. Θα μάθουμε αν οι Έλληνες θέλουν να παραμείνουν στην Ευρωζώνη. Κατά τη γνώμη μου, εκεί είναι η θέση τους. Αλλά, εκείνοι θα αποφασίσουν αν θέλουν να μείνουν ή να πάρουν το ρίσκο της αποχώρησης. »
Το ίδιο βράδυ, στις 10.00, ο Αλέξης Τσίπρας, μέσω τηλεοπτικής συνέντευξης απαντά: « Μεθαύριο ο ήλιος θα βγει από την Ανατολή. ... Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες θα ζουν και θα αναπνέουν κανονικά. ... Θα αντιμετωπίσουμε με νηφαλιότητα και ψυχραιμία τις απειλές και τους εκβιασμούς. Έκλεισαν τις τράπεζες ακριβώς διότι δεν αποδέχθηκαν ότι σε αυτή την κρίσιμη στιγμή έχει δικαίωμα ένας λαός να αποφασίσει. Είτε το ναι είτε το όχι. Κατέθεσαν στην ελληνική κυβέρνηση μια πρόταση τελεσίγραφο. Δεν πιστεύω ότι θέλουν να μας πετάξουν έξω από το ευρώ και δεν θα το κάνουν. Το κόστος είναι τεράστιο. »
Τρίτη 30 Ιουνίου - Αθέτηση πληρωμών
Η Ελλάδα δεν καταβάλλει δόση 1,6 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ. Η χώρα εισέρχεται σε αχαρτογράφητη ζώνη. Η αθέτηση της πληρωμής την οδηγεί εκτός του προγράμματος των δανειστών και εντός του κλαμπ όπου βρίσκονταν χώρες όπως η Ζιμπάμπουε.
Ο Τζακ Λιου, υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ από το 2013 έως το 2017, θυμάται: « Εκείνη την εβδομάδα ήταν ξεκάθαρο ότι είτε θα γινόταν αυτή η συμφωνία είτε η κατάσταση θα οδηγούνταν σε μια ανεπίλυτη κρίση, κάτι που σήμαινε κατάρρευση. Θυμάμαι να του λέω του Τσίπρα πως οι πιο δύσκολες αποφάσεις που παίρνεις ως κυβέρνηση είναι για όσα πρέπει να κάνεις ώστε να μην συμβούν πράγματα τα οποία είναι άσχημα για τη χώρα. Ώστε να μπορείς να πεις πως έκανες ό,τι έπρεπε για τον σωστό λόγο ακόμη κι αν ήταν κάτι με το οποίο δεν συμφωνούσες απόλυτα. Παρέμενε παραδόξως σιωπηλός πολλές φορές όταν κάναμε τέτοιες συζητήσεις. Μπορούσες να καταλάβεις ότι σκεφτόταν. Νομίζω ότι καταλάβαινε πως εκείνος και ο Πρόεδρος Ομπάμα είχαν μια κοινή ανησυχία για τον αντίκτυπο στους ανθρώπους. Απλώς έπρεπε να κάνει κάτι πολύ δύσκολο .»
Την ίδια περίοδο, το παρασκήνιο με το Βερολίνο ήταν έντονο. Όπως διηγείται ο Ντάλιπ Σινγκ, αξιωματούχος του υπουργείου οικονομικών των ΗΠΑ (2011-2017): « Το σημαντικότερο μήνυμα του επικεφαλής της κυβέρνησής μας στην Καγκελάριο Μέρκελ αφορούσε την προσωπική της κληρονομιά. Ήθελε να τη θυμούνται όχι ως εκείνη που έσωσε την Ευρώπη, αλλά ως εκείνη που επέβλεψε τη διάλυση του ευρώ και του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Θέλεις να σε θυμάται έτσι η ιστορία; ».
Παράλληλα, ο Φιλίπ Λεγκλίζ Κόστα, σύμβουλος Ευρωπαϊκών υποθέσεων του Φρανσουά Ολάντ (2012-2017), εξηγεί τη στάση των διεθνών οργανισμών: « Υπήρχε πολύ στενός συντονισμός στο ΔΝΤ, χάρη και στη στήριξη του τότε Αμερικανού προέδρου, ώστε να μην υπάρξουν συνέπειες και να μην θεωρήσει το ΔΝΤ πως δημιουργούνταν άμεσος κίνδυνος για την Ελλάδα. Δεν ήταν κάτι προφανές. Θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά, αν δεν υπήρχε εκείνη την περίοδο ένα πνεύμα συνεργασίας. »
Κυριακή 5 Ιουλίου - στις κάλπες για το δημοψήφισμα
Λίγες μέρες πριν το δημοψήφισμα, οι δημοσκοπήσεις κινούνται οριακά 50%-50%, 51%-49%, 52%-48%, θυμάται ο Δημήτρης Τζανακόπουλος. « Ξέραμε ότι θα κερδίσουμε .»
Νωρίς το απόγευμα της Κυριακής, ο πρόεδρος Ολάντ συνομίλησε με την καγκελάριο Μέρκελ, όπως λέει ο Φιλίπ Λεγκλίζ Κόστα: « Δεν είχαμε επίσημα αποτελέσματα, αλλά ήταν προφανές και συμφώνησαν να αφιερώσουν την υπόλοιπη μέρα, καλώντας όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες, τους επικεφαλής των θεσμών, τους αρχηγούς κρατών, ώστε να αποφευχθούν οι δημόσιες δηλώσεις που θα ερμήνευαν το αποτέλεσμα ως έξοδο από την Ευρωζώνη. Και μετά συμφώνησαν να μιλήσουν με τον Έλληνα πρωθυπουργό. »
Οι κάλπες έκλεισαν. Η εκτίμηση της Singular Logic ότι το «όχι» θα ξεπε…
Read the full article at SKAI →
GR