Can you cure a broken heart?

Prawa autorskie: Il. Iga Kucharska / OKO.press Il. Iga Kucharska / ...

13 czerwca 2026

Czy jest jakiś cudowny środek, który może pomóc na ból rozstania? Całkiem możliwe, sugeruje kilka naukowych badań. Wiele badań wskazuje na to, że taki środek każdy z nas ma pewnie gdzieś w szufladzie. Jest to jednak kij, który ma dwa końce

W 2016 roku studentka neurobiologii Melissa Hill na łamach „The New York Times” w lakoniczny i jednocześnie poruszający sposób, opisała, jak rzucił ją facet. Tytuł tego tekstu to „Czy paracetamol może pomóc wyleczyć złamane serce?” („Can Tylenol Help Heal a Broken Heart”).

Każdy z nas miał kiedyś złamane serce, mówi przyjaciółka do Melissy. Ból rozstania to prawdopodobnie jedno z najbardziej uniwersalnych ludzkich doświadczeń. („Każda opowieść o miłości to potencjalnie opowieść o żalu”, pisał „Wymiarach życia” Julian Barnes).

Jest niewiele szczęśliwych par, które poznały się za młodu i spędzają ze sobą resztę życia. Większość ludzi na Ziemi kiedyś się z kimś rozstała: przeciętny mieszkaniec czy mieszkanka naszej planety ma w ciągu swojego życia pomiędzy 4 a 10 partnerów . Nie wszystkie te rozstania bolały tak samo. Statystycznie większość z nas zakochuje się tylko dwa razy w życiu, jak wynika z amerykańskich badań prowadzonych na ponad 10 tysiącach osób. Zawody miłosne są częstym tematem filmów, powieści i naszych opowieści o nas samych.

Wróćmy jednak do Melissy, która w tekście stawia pytanie: czy da się wyleczyć złamane serce?

Wówczas studentka neurobiologii (później skończyła medycynę, jest dziś lekarzem), Melissa Hill w tekście tłumaczy, jak wygląda fizjologiczna odpowiedź na odrzucenie.

Wszyscy mamy potrzebę akceptacji. Jej brak uruchamia przywspółczulny układ nerwowy. Kurczą się mięśnie układu trawiennego (stąd uczucie kamienia w brzuchu). Zwężają się drogi oddechowe (stąd poczucie, że brakuje nam powietrza). Serce zwalnia i pompuje mniej krwi (może stąd poczucie, że zostało “złamane”). Rozszerzają się naczynia krwionośne, a ciśnienie krwi spada (stąd poczucie ogarniającej nas słabości). To dokładnie odwrotnie niż wtedy, gdy zakochani widzimy ukochaną osobę.

Do tego miłość pobudza ośrodek nagrody w mózgu. Bez niej czujemy się jak uzależniony na odwyku. Ból rozstania pobudza neurony (grzbietowa część przedniego zakrętu obręczy oraz przednia część wyspy), fizycznie pragniemy obiektu naszej miłości.

Melissa Hill zastanawia się, czy jest na to wszystko jakieś lekarstwo. Otóż jest, twierdzi. W 2010 roku naukowcy odkryli (co opisali w „Psychological Science” ), że acetaminofen (znany pod nazwą handlową paracetamolu) hamuje aktywność neuronów związaną z odrzuceniem.

Czy rzeczywiście wystarczy paracetamol, by uleczyć złamane serce?

Blisko Prawdy

Prawda czy fałsz?

Na emocjonalne przeżycia związane z rozstaniem z bliską osobą pomagają niektóre leki przeciwbólowe.

Sprawdziliśmy

Raczej prawda. Jest nieco dowodów na to, że może pomóc. Są to jednak nieliczne dowody niezbyt wysokiej jakości.

Uważasz inaczej?

Stworzony zgodnie z międzynarodowymi zasadami weryfikacji faktów.

W eksperymencie (opisanym w pracy powyżej) naukowcy badali ochotników, którym podawali paracetamol i poddawali ich sytuacjom społecznego odrzucenia. Badania ich mózgów za pomocą rezonansu magnetycznego wykazało, że aktywność grzbietowej części przedniego zakrętu obręczy oraz przednie części wyspy u ochotników była wyraźnie mniejsza niż u osób, którym podawano placebo.

Zdaniem autorów pracy, wyniki te wskazują, że paracetamol może – choć nie wiadomo, czy na dłuższą metę – łagodzić subiektywny ból społeczny. Potwierdzają też, że neuronalne mechanizmy odpowiedzialne za ból odrzucenia i ból fizyczny w dużej mierze się pokrywają.

W opracowaniu z 2011 roku ( „Social Pain: Neuropsychological and Health Implications of Loss and Exclusion” wydanej przez Amerykańskie Stowarzyszenie Psychologiczne) redaktorzy opisują ból społeczny, jako emocje wynikające z odrzucenia lub straty. Mogą być spowodowane wykluczeniem przez grupę albo stratą ukochanej osoby.

Była to (prawdopodobnie) pierwsza na świecie monografia poświęcona zjawisku bólu społecznego, który można też nazwać bólem emocjonalnym. Według autorów ból odrzucenia (lub straty) jest wynikiem pobudzenia tych samych obszarów mózgu, które odpowiadają za odczuwanie bólu fizycznego.

Nic dziwnego, że od wieków mówi się o złamanym sercu. Boli tak samo, jak złamana noga.

To, trzeba przyznać, była wówczas dość śmiała hipoteza śmiała. Potwierdzało ją jedno badanie eksperymentalne z 2010 roku i kilka teoretycznych prac opublikowanych w 2011 roku.

Z czasem pojawiały się jednak dowody na poparcie tej hipotezy. Na przykład badanie opublikowane w 2014 roku w „Personal Relationships” wykazało, że inny lek przeciwbólowy, ibuprofen, także zmniejsza emocjonalne skutki odrzucenia uczestników, których eliminowano z pewnej gry zespołowej. Co zaskakujące efekt ten był widoczny jedynie u kobiet. Na mężczyzn ten sposób nie działał (a czasem wręcz działał przeciwnie).

Z czasem pojawiły się też inne badan…