Het vliegtuig van de Argentijnse nationale ploeg heeft het rugnummer van sterspeler Messi gekregen.
Artikel luisteren
5min
Meer info
Het WK voetbal in de VS, Mexico en Canada is het meest vervuilende tot nu toe. Dat berekende een groep onderzoekers die klimaatschade in de sportwereld onder de aandacht wil brengen. Vooral de extra wedstrijden, door de uitbreiding van het aantal deelnemende landen, veroorzaken veel uitstoot. Op de volgende WK's zit er weinig beterschap in. De doelstelling van FIFA om in 2040 klimaatneutraal te zijn is weinig haalbaar.
Nu de wereldbeker voetbal bijna een week ver is, krijgt een rapport dat vorige zomer werd gepubliceerd opnieuw aandacht. Tijdens dit WK zal er minstens 9 miljoen ton CO2-equivalenten uitgestoten worden, zo berekenden onderzoekers van New Weather Institute en Scientists for Global Responsibility vorige zomer.
Dat is dubbel zoveel als het gemiddelde van de 4 voorgaande WK's tussen 2010 en 2022. Zelfs het vorige, in de oliestaat Qatar, stootte 'slechts' 5 miljoen ton CO2-equivalenten uit, de helft zoveel dus.
Dat komt in de eerste plaats doordat er op dit WK veel meer gevlogen wordt, zowel door de spelers, hun entourage als door de supporters.
Voor de eerste keer nemen er 48 landen deel in plaats van 32. Daardoor worden er 104 wedstrijden gespeeld, terwijl dat er voordien 64 waren. Die worden bovendien afgewerkt in 16 steden verspreid over een heel continent, in plaats van 1 land. Daardoor hebben de spelers en supporters vaak geen andere keuze dan het vliegtuig te nemen.
Voor dit WK zijn er geen nieuwe stadions gebouwd. Op dat vlak doet het het veel beter dan de vorige én volgende wereldbekers. Maar het hoge aantal vliegkilometers doet die winst helemaal teniet.
"Opmerkelijke cijfers", oordeelt weerman Bram Verbruggen in 'De WK-tribune'. De wereldvoetbalbond FIFA wil zijn uitstoot tegen 2030 halveren, en in 2040 zelfs klimaatneutraal zijn, stipt hij aan. Dat betekent dat er zo goed als geen broeikasgassen meer uitgestoten worden, en dat de uitstoot die niet vermeden kan worden, gecompenseerd wordt.
Maar ook de volgende wereldbekers zullen nog meer uitstoot veroorzaken dan de vorige. Het WK in 2030 zal het volgens de berekeningen iets beter doen, met een uitstoot van 6,1 miljoen ton CO2-equivalenten. Met wedstrijden in 4 verschillende landen (Spanje, Portugal, Marokko en Uruguay), waarvan eentje aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, zit ook die wereldbeker echter niet op koers van de doelstellingen.
En het WK van 2034 in Saudi-Arabië zal het al bijna even slecht doen als de VS, Canada en Mexico dit jaar.
De Duitse nationale ploeg landt op de Smith Reynolds-luchthaven in de stad Winston Salem, na de wedstrijd tegen Curaçao. Doordat de speelsteden zo ver uit elkaar liggen, is vliegen vaak de enige optie voor de spelers en hun entourage.
En dan is er nog de hoofdsponsor van deze wereldbeker, het Saudische staatsoliebedrijf Aramco. Dat is het grootste olieverwerkende bedrijf ter wereld. Geen enkel ander bedrijf heeft in zijn geschiedenis al zo veel broeikasgassen uitgestoten, berekenden onderzoekers van het Climate Accountability Institute (CAI).
Datzelfde Aramco sloot een deal met de FIFA voor 4 jaar van 400 miljoen euro. In ruil komt het logo van het bedrijf prominent in beeld op dit WK, bijvoorbeeld op de dynamische reclameborden langs de zijlijn.
De extra verkoop die de sponsordeal Aramco zal opleveren, zal volgens het New Weather Institute nog zo'n 30 miljoen ton CO2-equivalenten extra de lucht in jagen. Dat is ongeveer 1/3 van de jaarlijkse uitstoot van België.
Uitzonderlijk is die deal trouwens niet. De FIFA slaat wel vaker de handen in elkaar met fossiele-energiereuzen. Het WK in 2022 werd gesponsord door Qatar Energy, en dat van 2018 in Rusland door Gazprom.
"Dat staat natuurlijk niet mooi op het palmares van de FIFA", zegt Verbruggen. "De reactie van Cool Down (een van de organisaties achter het rapport, red.) is dan ook vooral negatief. Dit valt volledig onder sportswashing, zeggen ze: je imago opschonen met sport."
"Op dit moment speelt de FIFA geen inspirerende rol op vlak van klimaat", vindt Verbruggen. "Dat is jammer. Het organiseert een van de allergrootste sportevenementen ter wereld. Het biedt een mooi platform aan heel wat maatschappelijke problemen, denk aan de inspanningen die het wél doet rond racisme en seksisme. Daar is wel aandacht aan besteed op de voorbije WK's."
Aan de uitstoot van dit WK is er niet veel meer te doen. Maar Verbruggen pleit ervoor om in het vervolg meer rekening te houden met de klimaatimpact voor een wereldbeker toegewezen wordt.
De impact van het tornooi zou volgens mij een apart gunningscriterium moeten worden
Bram Verbruggen
"De werkelijke prijs van een wereldbeker voor het milieu en het klimaat zou aangerekend moeten worden aan de organisator", stelt hij voor. "En de impact van het tornooi zou volgens mij een apart gunningscriterium moeten worden."
"En er zou natuurlijk ook best ingezet word…
Read the full article at VRT NWS →