Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar
19. júní 2026 13:01
Þann 12. maí birtist á Húsavík.com grein eftir Friðjón Þórðarson framkvæmdastjóra QAIR vindorkufyrirtækis, yfirskrift greinarinnar er “Blásið á bull V-listans og Miðflokksins”
Það má með sanni segja að lobbíistar vindorkufyrirtækja hafi nú hafið árás á þá fulltrúa sveitarstjórna í landinu sem eru mótfallnir vindorkusvæðingu hringinn í kring um landið.
Friðjón var að svara annarri grein sem birtist í sama blaði 8. maí; Vindorka á Melrakkasléttu – prófsteinn á forgangsröðun okkar til framtíðar skrifuð af Ásdísi H. Jónsdóttur. Greinin fjallar um hvort fórna skuli ósnortinni náttúru Íslands fyrir vindorkuiðnað. Mjög góð og þörf grein sem hitti augsýnilega vel í mark.
Það sem framkvæmdastjóri QAIR kallar bull
Í grein Ásdísar er talað um 30-40 vindtúrbínur sem Friðjón segir alrangt. Engu að síður er um að ræða áform um 30 stk 200 metra háar vindtúrbínur. Landflæmið sem um ræðir er víðfeðmt undir þessa iðnaðarstarfsemi, það er það sem skiptir máli ásamt mörgum öðrum neikvæðum hliðarverkunum.
Melrakkaslétta er svo sannarlega víðerni og ósnortið. Það þarf ekkert að tala tæpitungum um það og benda á að óbyggð víðerni eru ekki skilgreind í lögum. Hvað skiptir það máli, Friðjón? Melrakkaslétta er skilgreind sem víðerni í rammaáætlun og á vefsjá má líta nánar á staðsetningu vatnshlots auk sprungusvæða merkt með rauðum strikum á neðangreindu korti. Svæðið er vinsæll ferðamannastaður, sérstaklega fyrir fuglaáhugafólk og aðra náttúruunnendur.
Friðjón ber saman víðerni í Noregi og í Skotlandi við íslenska náttúru og mætti halda að þar sem víðerni eru enn til í öðrum löndum megi alveg stúta þeim hér á landi? Er ég að skilja það rétt? Ásdís bendir á óafturkræfar framkvæmdir sem munu breyta ásýnd og lífríki náttúrunnar. Byggja þarf breiða vegi fyrir flutninga á mörg hundruð tonnum af steypu, stáli, túrbínublöðum, bolarhlutum, tengivirki og línuvirki. Það þarf að sprengja og grafa 4–5 metra ofan í jörðu (einnar hæðar hús), með 10–20 metra radíus fyrir hvert og eitt mastur. Tugir tonna af steypu og stáli eru síðan fyllt í sem undirstöður. Þessar framkvæmdir eru ekki afturkræfar. Það er vel þekkt að mikil mengun fylgir vindorkuiðnaði; hávaðamengun, ljósamengun, skuggaflökt, eiturefnamengun og sjónmengun.
Það er með ólíkindum að leyfa eigi vindorkuiðnað í ósnortinni náttúru. Svæðið sem um ræðir er við vatnsverndarsvæði og auk þess er Melrakkasléttan alþjóðlega mikilvægt fuglasvæði. Vindorkuver gefa frá sér lágtíðnihljóð sem trufla flug og samskipti fugla. Í rannsóknum á meginlandinu hefur komið í ljós að lágtíðni truflar pörun og þar með eðlilega fjölgun fuglastofna og ekki bætir úr að vindhviður nálægt spöðum valda áflugshættu. Þetta eitt ætti að stoppa öll áform um uppbyggingu slíks iðnaðar í jafn viðkvæmu lífríki.
Birds and wind turbines: a collection of research | Wind Energy Impacts and Issues
Framkvæmdaraðili Qair segist munu fjarlægja UNDIRSTÖÐUR og VEGI af svæðinu að loknum líftíma virkjunarinnar. Það væri þá í fyrsta sinn sem slíkt verður gert að grafa aftur í jörðu til að ná upp nokkur hundruð tonnum af steypu x 30 stk. Hvernig munu sárin líta út? Hvað mun taka mörg árhundruð fyrir svæðið að færast til fyrra horfs? Mun það nokkru sinni gerast? Hvað með epoxý, Bisfenól A, örplast og trefjagler auk líklegs olíuleka frá túrbínum, sem hefur dreifst um víðan völl? Hvað verður gert við spaðana sem ekki er hægt að endurnýta nema að litlu leyti eins og staðan er í dag? Ef rífa á þá niður verða öll eiturefnin með í blöndunni. Ef blandan er sett út í náttúruna í formi vegagerðar eða fyllingar mun eitrið síga niður í jarðveginn og grunnvatnið. Coating material loss and surface roughening due to leading edge erosion of wind turbine blades: Probabilistic analysis - ScienceDirect
Græn orka Fulltrúi QAIR bendir á að vindorka sporni við loftslagsbreytingum. Hann vitnar í „Kröfur flokkunarreglugerðar ESB“.Sú reglugerð fjallar vissulega um minnkun kolefnisspors frá iðnaði skv. ESB 2018/32, þótt ekki sé minnst einu orði á vindorku. Þegar skoðuð er framleiðsla og förgun frá vöggu til grafar með tilheyrandi námugreftri, flutningum, efnanotkun og stuttum líftíma, nær vindorkan (í þeirri mynd sem hún er í dag) ekki að jafna eigið kolefnisspor. Því má véfengja að slíkur iðnaður sé „grænn“ Nema hvað, vindorka getur vafalaust talist endurnýjanlegur kostur utan Íslands í samkeppni við kolaorkuver, en á Íslandi verða vindorkuver aldrei samanburðar- eða samkeppnishæf miðað við endurnýjanlega orkukosti á Íslandi og hvað þá undir grænum formerkjum.
Lönd ESB eiga ekki möguleika til að framleiða raforku nema að velja á milli kjarnorku, olíu, gass eða vind- og sólarorku. Miðað við olíu og kolabrennslu er vindorkan að sjálfsögðu betri kostur þegar horft er til áskorana í loftslagsmálum. Við á Íslandi erum hins vegar með hreina orku frá vatnsafli og jarðvarma. Við erum þegar búin að uppfylla skilyrðin um lágkolefnisorkuframleiðslu.
Náttúruverndarsvæði Ásdís bendir á í grein sinni að…
Read the full article at Vísir →
IS