Več prič pri preiskavi koronavirusa je ponovno ogroženih.

Meerdere getuigen die zijn opgeroepen door de parlementaire enquêtecommissie over de coronamaatregelen zijn opnieuw bedreigd, meldt de commissie. Dit is volgens de commissievoorzitter en Kamerlid Daan de Kort “onacceptabel” en heeft leid tot actie van de politie en beveiligingsdiensten. De situatie komt op het moment van het laatste verhoor van deze week aan de oppervlakte. De Kort benadrukt dat de commissie geen tolerantie heeft voor dit soort verwerpelijker gedrag.

Binnen de afgelopen vijf weken zijn er meerdere gevallen van bedreigingen gemeld, waarbij de impact van deze incidenten op de getuigen duidelijk blijkt. Tijdens het verhoor van Nienke Luijckx, oud-scholinenvertegenwoordiger van het Laks, werd duidelijk dat zij opnieuw te maken had gekregen met bedreigingen. Zij beschreef de situatie als “onrustig”, maar gaf aan dat het moeilijk is om te achterhalen wie de bedreigers zijn. Deze situatie is niet uniek, want de commissie heeft al eerder vernomen dat meerdere getuigen worden bedreigd voor of na hun verhoor.

De bedreigingen raken ook de werking van de commissie zelf, zoals De Kort benadrukt. Getuigen die opgeroepen worden door de commissie zijn verplicht om te komen en worden onder ede verhoord. Het feit dat getuigen worden bedreigd, betreft dus ook de basisprincipes van de commissie. De Kort stelt dat het een schande is als mensen worden onder druk gezet en dat de daders zich schamen moeten. Hij benadrukt dat getuigen in alle vrijheid en veiligheid moeten kunnen verklaren tijdens hun verhoor.

In de afgelopen weken zijn verschillende getuigen geweest die tijdens de pandemie bedreigd werden. OMT-lid Marion Koopmans liet weten dat ze “niet meer vrijuit bewogen” tijdens de crisis. Een ander OMT-lid, Károly Illy, verklaarde dat er destijds te weinig gebeurde met zijn aangiftes, iets wat andere OMT-leden niet per se herkenden. Ferd Grapperhaus, oud-minister van Justitie, vertelde aan de commissie dat hij ook veelvuldig is bedreigd tijdens de coronacrisis en daardoor streng beveiligd werd. Oud-OMT-voorzitter Jaap van Dissel gaf aan dat hij zich zorgen maakt of wetenschappers zich nog wel durven uit te spreken. Hij waarschuwt tegen anekdoten, omdat het anders niet langer droog blijft.

De commissie heeft diverse verhoren gehouden in de afgelopen weken, waarbij getuigen verslag doen van hun ervaringen. In de eerste week van de verhoren werden onder andere vragen gesteld over vaccins en fake news. Er is spanning rond de enquête, met hoofdrolspelers die onder ede worden verhoord. De commissie wil lessen trekken uit de coronamaatregelen en heeft in negen weken bijna 50 getuigen gehoord. De verhoren zijn een belangrijk onderdeel van de enquête, waarbij de getuigen hun persoonlijke ervaringen delen met betrekking tot de maatregelen die zijn genomen.

De situatie van bedreigingen blijft een serieuze uitdaging voor de commissie. De Kort benadrukt dat de commissie actief werkt samen met de politie en beveiliging om deze problemen aan te pakken. De commissie verwacht dat de bedreigingen verder zullen blijven, maar probeert alles in het werk te stellen om de getuigen te beschermen. De toekomst van de enquête hangt af van hoe de getuigen zich voelen en of ze zich veilig kunnen voelen tijdens hun verhoren. De commissie blijft in contact met de getuigen en zorgt ervoor dat de processen open en transparant blijven.