Ukraine to Poland: unification always strengthens common security

Ukraina apeluje do Polski o wznowienie dialogu i wzmacnianie wspólnego frontu przeciwko Rosji, co zostało wyrażone przez rzecznika Ministru Spraw Zagranicznych Ukrainy Heorhij Tychyja podczas briefingu w Kijowie. W swoim wystąpieniu Tychyj podkreślił, że „szukanie powodów do jedności w przeszłości” oraz „wspólna walka przeciwko wspólnemu wrogowi” są kluczowe dla bezpieczeństwa obu krajów. Wypowiedź ta została cytowana przez kilka polskich agencji informacyjnych, w tym Interfax-Ukraina i PAP, co potwierdza, że temat został szeroko omawiany w mediach. Tychyj podkreślił, że Polska jest „pierwszym strategicznym sojusznikiem i przyjacielem” Ukrainy, który od początku wojny w 2022 roku udzielił wsparcia, w tym logistyki, uzbrojenia i pomocy humanitarnej. Występ ten miał na celu odwrócenie uwagi od aktualnych sporów historycznych i skupienie się na wspólnej obronie przed Rosją.

W ostatnim czasie relacje między Polską a Ukraińczykami znacząco się pogorszyły, głównie z powodu decyzji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu imienia „Bohaterów UPA” elitarnemu oddziałowi specjalnym siłom operacyjnym „Północ”. Decyzja ta wywołała oburzenie w Polsce, gdzie UPA (Ukrainska Povstanska Armia) jest uznawana za organizację terrorystyczną, działającą w latach 40. XX wieku. W odpowiedzi na tę decyzję, prezydent Polski Karol Nawrocki wydał rozkaz o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego, co miało miejsce w maju 2025. W poniedziałek wieczorem rzecznik Nawrockiego, Rafał Leśkiewicz, podał na platformie X, że Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła prezydentowi swoją opinię, a decyzję o finalnym wyrokach podejmie „w odpowiednim czasie”.

Premier Donald Tusk, w swojej wypowiedzi, zaapelował do prezydentów Polski i Ukrainy o „bezpośrednią i szczerą rozmowę”, zanim „emocje zrujnują naszą solidarność”. Podkreślił, że współpraca między oboma krajami leży w interesie obu narodów, a konflikt – interesie Moskwy. Tusk domaga się od Zełenskiego zmiany decyzji w sprawie nazwania oddziału wojskowego, sugerując, że „Bohaterów UPA” to za mało, by zasługiwać na taką honorową etykietę. W odpowiedzi na te słowa, władze ukraińskie wyraziły ubolewanie nad „obserwowanym zaostrzeniem sytuacji” i podkreślono, że taka sytuacja cieszy jedynie Rosję.

W ramach próby rozwiązania problemu, wiceszef MSZ Ukrainy spotkał się z chargé d’affaires RP w Kijowie 2 czerwca, a szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow odwiedził Warszawę 5 i 6 czerwca. W czasie tych rozmów, budanow proponował zmianę nazwy jednostki wojskowej na „Bohaterów UPA walczących z Rosją”, co jednak nie zadowoliło polskich partnerów. W międzyczasie, antyukraiński hejt w Polsce zaczął wymykać się spod kontroli, a rola Warszawy w rozmowach o zakończeniu wojny, odbudowie Ukrainy i planach Europy gwałtownie przestała się liczyć. W niedzielę 7 czerwca prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zdecydował się na kolejne działania, które mogły jeszcze bardziej pogorszyć relacje z Polską.

W kontekście tych wydarzeń, Tychyj podkreślał, że „obecnie obserwowane jest zaostrzenie sporów dotyczących kwestii historycznych”, ale jednocześnie zaznaczył, że w ciągu ostatniego półtora roku „wykonano ogromną pracę, aby osiągnąć porozumienie nawet w najtrudniejszych sprawach związanych ze wspólną przeszłością”. W szczególności, pod koniec 2024 roku przeprowadzono szereg prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych, a obecnie w Hucie Pieniackiej w obwodzie lwowskim trwają kolejne prace poszukiwawcze. Tychyj zadeklarował, że po stronie ukraińskiej istnieje gotowość do dalszego wydawania zgód i współpracy, co stanowi próbę odwrócenia uwagi od aktualnych konfliktów i skupienia się na wspólnej obronie przed Rosją.