Students once again took thousands of Serbs to the streets.

Rosja wykorzystywała ukraińskich uchodźców w Polsce do organizowania protestów, które miały być inspirowane i finansowane przez Moskwę. W sierpniu 2026 polski kontrwywiad, czyli Agencja Bezpieczeństwa Wojskowego (ABW), zatrzymał jedenastu osób, w tym dziewięć Ukraińców i dwóch Białorusinów, zaangażowanych w tę działalność. Zatrzymani byli w pięciu miastach: Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Zakopanem i Bydgoszczy. Służby bezpieczeństwa podkreślają, że osoby te były w stałym kontaktu ze zleceniodawcami z Rosji i Białorusi, a ich zadaniem było znalezienie uczestników protestów, których organizacja miała być ukryta w środowisku ukraińskich uchodźców. Organizatorzy protestów oferowali pieniądze za udział w demonstracjach, które miały wywoływać emocje i promować hasła polityczne, takie jak krytyka polityki prezydenta Ukrainy Volodymyra Zełenskiego i zarzutów dotyczących korupcji.

Według ABW, protesty były specyficzne – miały sprawiać wrażenie, że organizują je sami Ukraińcy przeciwko władzom Ukrainy. W czasie demonstracji wyrażano również poparcie dla działań Donalda Trumpa. Organizatorzy wykorzystywali tematy, które budziły emocje, takie jak skandale korupcyjne i aktualne wydarzenia w polityce wewnętrznej Ukrainy. Służby bezpieczeństwa podkreślają, że ta forma działalności ma na celu stopniowe wpływanie na środowisko ukraińskich uchodźców w Polsce i wykorzystywanie tej grupy do promowania haseł o charakterze politycznym. Zatrzymani zostali natychmiast wydani z Polski, ponieważ ich działania są uważane za próbę operacji wpływu na ukraińskich migrantów w Polsce.

Przed protestami, które odbyły się w wielu miastach, w tym w Wrocławiu, gdzie organizacja była największa, ukraińscy dziennikarze ostrzegali przed potencjalną prowokacją. Generalny Konsulat Ukrainy we Wrocławiu wydał apel na Facebooku, w którym poinformował o „możliwej prowokacji”. W ogłoszeniu podkreślono, że wydarzenie, które jest przedstawiane jako inicjatywa społeczności ukraińskiej, może mieć zupełnie inny cel – wywołanie napięcia w polskim społeczeństwie wobec Ukraińców, a także wykorzystanie w materiałach dezinformacyjnych i propagandowych. Wspólnota odpowiedzialności dotyczyła zapobiegania wykorzystywaniu społeczności ukraińskiej do innych celów informacyjnych lub politycznych. Ostrzeżenie zostało udzielone jeszcze przed protestem, który miał miejsce w kwietniu 2026.

Organizacja protestów została założona dosłownie kilka dni wcześniej, a ich członkowie poszukiwali chętnych do udziału w całym kraju. Na platformach społecznościowych pojawiły się anonimowe oferty, proponujące od 100 do 150 dolarów za przyjście na demonstrację. Oficjalni organizatorzy zapewniaли, że nie mają nic wspólnego z tymi ofertami. Relacja Ołeksandra Martyniuka, dziennikarza z Inpoland.net.pl, pokazała, co naprawdę działo się podczas demonstracji. Do Wrocławia przyjechały autokary z różnych polskich miast, w tym z Krakowa i Katowic. Byli w nich głównie Ukraińcy, ale także Białorusini i osoby z Kazachstanu. Z naszych obserwacji wynika, że taki liczba autobusów była co najmniej siedem, każdy z 20–30 osobami. Ludzie wysiadali z autobusów, szli do centrum miasta, a następnie organizowali protesty. W czasie tych wydarzeń wywoływano napięcie, a niektórzy uczestnicy protestu byli zainteresowani wykorzystywaniem ukraińskich uchodźców do działań politycznych.

Władze polskie, w tym Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Bezpieczeństwa, podkreślają, że Rosja kontynuuje swoje działania w kierunku destabilizacji społeczeństwa polskiego, wykorzystując ukraińskich uchodźców jako narzędzia. W komunikacie ABW podkreśla się, że Rosja stosuje metody „niżej niż granica agresji klasycznej”, które mają na celu „rozbić zaufanie społeczne, wywołać napięcia i wykorzystać ludzi uciekających z wojny jako narzędzia wpływów”. Władze polskie ostrzegają, że taka forma działań jest częścią większego planu, który obejmuje sabotaż, dezinformacje, szpiegostwo i walkę cyfrową. W związku z tym, w ostatnim miesiącu ministrz spraw wewnętrznych Radosław Sikorski ostrzegł, że Rosja prowadzi „pełną skalę walczę z nami w zakresie poznawczym”, w tym „zatrudnia grupy i indywidualnych działców, pracujących pod wielowarstwowym maskowaniem w trudno dostępnych obszarach, które nadal nie uznaną za klasyczne teatry wojenne”.

Władze ukraińskie również ostrzegają przed tą formą działalności. Centrum przeciwdezinformacyjne Ukrainy ostrzegło, że rosyjski resort militarnego szpiegostwa, GRU, został zaangażowany w „przygotowywanie prowokacji”, które mają wykorzystywać i pogłębiać obecne napięcia między Polską a Ukrainą. Władze ukraińskie twierdzą, że Rosja wykorzystuje ukraińskich uchodźców jako narzędzia, aby wpływać na społeczeństwo polskie i destabilizować relacje między Polską a Ukrainą. Władze polskie i ukraińskie współpracują w celu zapobiegania takim działaniom, ale nadal istnieje ryzyko, że Rosja będzie kontynuować swoje działania w kierunku destabilizacji społeczeństwa polskiego.