Kosovo risks losing €60 million from Growth Plan if it fails to adopt required reforms by 30 June

Kosova rrezikon të humbasë rreth 60 milionë euro nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian, nëse deri më 30 qershor nuk arrin t’i zbatojë reformat e kërkuara. Kjo situacion i rrezikut të humbjes së fondeve të jashtëm është shkaktuar nga mungesa e institucioneve funksionale dhe ngërçi politik që ka bllokuar miratimin e ligjeve të nevojshme. Ekspertët thonë se kjo do të ishte një goditje për ekonominë e vendit, duke përfunduar në efekte të rëndësishme për zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Në rast të mosrealizimit të reformave të tjera deri në fund të vitit, Kosova rrezikon të humbasë edhe mbi 165 milionë euro shtesë nga fondet e BE-së. Këto numra të mëdha të fondeve të jashtëm janë të lidhura me aftësinë e vendit për të plotësuar kushtet e vendosura nga Bashkimi Evropian për të marrë kredite dhe grante. Në këtë kontekst, 13 hapat e parë reformues që duhen realizuar deri në 30 qershor kanë të bëjnë me sundimin e ligjit, qeverisjen, zhvillimin ekonomik, tranzicionin e gjelbër dhe digjital.

Deri në fund të 2027-s, BE ka paraparë mbi 880 milionë euro grante dhe kredi për Kosovën, në rast se zbatohen kushtet e vendosura nga ajo. Por, sipas raportimeve, Kosova nuk ka arritur deri më tani t’i zbatojë këto 13 hapa të parë reformues. Më 30 qershor është afati i fundit për ta bërë këtë, ndërsa në dhjetor të këtij viti është afati i fundit për 27 reforma të tjera. Moszbatimi i të cilave do t’ia humbasë vendit mbi 165 milionë euro të tjera.

Ngërçi politik dhe mungesa e institucioneve funksionale janë faktoret kryesorë që kanë bllokuar procesin e miratimit të ligjeve të nevojshme. Qeveritarët fajin ia patën lënë mungesës së institucioneve funksionale, ndërsa për t’i zbatuar reformat e nevojshme, përfaqësuesit e popullit do të duhej t’i miratonin në kohë disa ligje. Por, ngërçi politik e ka ngadalësuar dhe bllokuar miratimin e tyre. Kjo situacion e rrezikut të humbjes së fondeve të jashtëm është shkaktuar nga mungesa e institucioneve funksionale dhe ngërçi politik që ka bllokuar miratimin e ligjeve të nevojshme.

Ekspertët paralajmërojnë se humbja e këtyre fondeve do të ishte goditje për ekonominë e vendit. Këto fonde do të mund të përdoren për zhvillim ekonomik, infrastrukturë, edukim dhe shërbime publike. Për këtë arsye, është e rëndësishme që Kosova të mbështetë reformat e kërkuara nga BE, duke siguruar që të mos humbasë këto fonde të mëdha.

Reformat e kërkuara nga BE përfshijnë aspekte të ndryshme të jetës shoqërore, duke filluar nga sundimi i ligjit, qeverisja, zhvillimi ekonomik, tranzicioni i gjelbër dhe digjital. Këto reforma janë të rëndësishme për të siguruar një sistem të drejtë, transparent dhe efikas, që do të ndihmojë në zhvillimin e Kosovës. Në këtë kontekst, është e rëndësishme që qeveria të punojë në bashkëpunim me institucionet e tjerë për të zgjidhur problemet që po ndodhin në procesin e miratimit të ligjeve të nevojshme.

Në këtë moment, është e vlefshme që të shikojmë në të ardhmen. Deri në fund të 2027-s, BE ka paraparë mbi 880 milionë euro grante dhe kredi për Kosovën, në rast se zbatohen kushtet e vendosura nga ajo. Por, nëse Kosova nuk arrin të plotësojë kushtet e kërkuara, kjo do të kuptohej si humbje e fondeve të jashtëm, që do të ndikojë negativisht në zhvillimin ekonomik të vendit. Prandaj, është e rëndësishme që të merret masa për të zgjidhur problemet që po ndodhin në procesin e reformave të kërkuara nga BE.