No more talent flight, innovation is coming back to Europe

W ostatnich miesiącach obserwuje się znaczący przesunięcie w trendach migracji talentów w świecie innowacji. Po latach, w których najbardziej utalentowani specjaliści z sektora tech wybierali się głównie do Stanów Zjednoczonych i Azji, Europa zaczyna odwracać ten trend. Według danych European Innovation Council, wskaźnik relokacji innowacyjnych firm poza kontynent spadł do zaledwie 1 procenta. W ciągu ostatniego roku na Starym Kontynencie pojawiły się trzy nowe jednorożce z sektora deeptech – technologii zaawansowanych, obejmujących m.in. półprzewodniki, technologie kwantowe, kosmiczne i biotechnologię. Sytuacja ta jest szczególnie widoczna w Polsce, gdzie wiceprezes PFR Mikołaj Raczyński podkreśla rosnącą liczbę startupów o globalnych ambicjach. W ciągu dwóch lat polskie spółki deeptech zrealizowały blisko 100 transakcji o wartości przekraczającej 2 mld zł. Takie dane sugerują, że Europa powoli, ale pewnie, odzyskuje swoją pozycję jako centrum innowacji.

Trend ten jest wspierany przez rosnące nakłady na badania i rozwój technologii w całej Unii Europejskiej. Eksperci zaznaczają jednak, że istnieje nadal duży problem z komercjalizacją innowacji. Choć nie brakuje wybitnych naukowców, wiele projektów wciąż przegrywa z konkurencją z USA i Chin na etapie wdrażania produktów na rynek. To właśnie skuteczne przenoszenie technologii z laboratoriów do biznesu pozostaje największym wyzwaniem dla europejskiej gospodarki. Wiele firm i instytucji pracuje nad rozwiązaniem tego problemu, w tym nad stworzeniem bardziej elastycznych mechanizmów transferu technologii oraz wsparcia dla start-upów.

W tym kontekście ważne jest też, że Niemcy, jako jeden z największych gospodarstw UE, rozpocząły szeroką reformę gospodarki. Nowy rząd kanclerza Friedricha Merza zaprezentował kompleksowy program reform, który ma pobudzić niemiecką gospodarkę i poprawić jej konkurencyjność. Pakiet obejmuje ulgi podatkowe dla najmniej zarabiających, stopniowe wydłużenie wieku emerytalnego wraz z rosnącą długością życia oraz zmiany na rynku pracy, w tym ograniczenie możliwości uzyskiwania zwolnień lekarskich przez telefon. Reforma zakłada także uproszczenie przepisów, redukcję zatrudnienia w administracji centralnej o około 8 procent, ograniczenie obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorstw oraz zwiększenie dostępności mieszkań poprzez utworzenie państwowej spółki odpowiedzialnej za budowę tańszych lokali. Finansowanie części zmian ma pochodzić z podwyższenia podatku dochodowego dla osób osiągających najwyższe dochody. Reformy mają nie tylko poprawić kondycję niemieckiej gospodarki, ale również odpowiedzieć na rosnącą presję polityczną i coraz wyższe poparcie dla Alternatywy dla Niemiec (AfD).

W równoczesnym czasie, w sferze prawnych i regulacyjnych, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej utrzymał w mocy wielomiliardową karę nałożoną na właściciela Google za naruszenie unijnych przepisów antymonopolowych. Decyzja ta oznacza, że Alphabet będzie musiał zapłacić ponad 4 mld dolarów. Google podkreśla, że firma od lat inwestuje miliardy euro w Europie i wprowadziła szereg zmian dostosowujących działalność do wymagań regulatorów. Komisja Europejska pozostaje jednak konsekwentna w egzekwowaniu przepisów wobec największych firm technologicznych, a wyrok może stać się ważnym precedensem dla kolejnych postępowań przeciwko globalnym platformom cyfrowym. Firma nie zgadza się z rozstrzygnięciem, argumentując, że wyrok nie uwzględnia jej znaczących inwestycji, dzięki którym Android pozostaje otwarty, interoperacyjny i bezpłatny.

Na tyle, jak w Europie rośnie nacisk na kontrolę monopolistycznych praktyk, w innych regionach świata wzmacnia się strategia bilateralna. Indie i Japonia podpisały pakiet porozumień dotyczących współpracy w obszarach sztucznej inteligencji, energetyki, metali strategicznych oraz bezpieczeństwa. Premier Narendra Modi podkreślił, że nowe inwestycje i transfer technologii z Japonii mają przyspieszyć rozwój indyjskiego przemysłu oraz zwiększyć bezpieczeństwo gospodarcze kraju. Obie państwa zapowiedziały również przygotowanie wspólnej mapy drogowej dotyczącej współpracy technologicznej i przemysłowej. Partnerstwo wpisuje się w szerszy trend dywersyfikacji globalnych łańcuchów dostaw oraz ograniczania zależności od Chin w sektorach uznawanych za strategiczne. Taki rodzaj współpracy może mieć znaczący wpływ na kształtowanie się globalnych relacji handlowych i technologicznych.

Podsumowując, obserwujemy dynamiczne zmiany w strukturze globalnych relacji innowacyjnych i gospodarczych. Europa, choć nadal ma swoje wyzwania, powoli odzyskuje pozycję lidera w sektorze tech. W tym procesie kluczową rolę odgrywają zarówno działania regulacyjne, jak i strategiczne partnerstwa międzynarodowe. Wkrótce mogą pojawić się kolejne decyzje i inicjatywy, które jeszcze bardziej zdefiniują przyszłość globalnych relacji innowacyjnych i gospodarczych.