Large road maintenance postponed in the north: 'Very unpleasant surprise'

Rijkswaterstaat heeft aangekondigd dat het alle grote onderhoudswerkzaamheden in Noord-Nederland die waren gepland voor 2027 en 2028, voorlopig niet meer zal aanbesteden. Deze beslissing is gebaseerd op het feit dat er onvoldoende middelen beschikbaar zijn om alle plannen uit te voeren. Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat betekent dit dat 92 kilometer aan asfalt niet wordt vervangen en 94 viaducten geen onderhoud krijgen. Bovendien worden ook andere aspecten van het wegennet, zoals vangrails, wegmarkeringen en bermen, minder goed onderhouden. De beslissing heeft gevolgen voor het hele noordelijke deel van het land, maar het lijkt alsof vergelijkbare maatregelen elders in Nederland ook worden overwogen. Tot 2038 wordt een tekort van 34,5 miljard euro verwacht voor onderhoudsprojecten van Rijkswaterstaat.

De reacties in Noord-Nederland zijn verspreid, van verbazing tot woede. Erik Jan Bennema, een Groningse gedeputeerde van VVD, omschreef het als “een zeer onaangename verrassing”. Hij benadrukte dat de prioriteit volgens de minister zou moeten liggen bij beheer en onderhoud, terwijl deze beslissing juist tegenover dat standpunt in de richting van de kansen en toekomst van het noorden in de strijd komt. Minister Karremans legt de situatie nu anders uit, en stelt dat niet alle onderhoudsprojecten zijn geschrapt. “We gaan door met onderhoud waar dat nodig is”, zegt hij. Toch erkent hij dat er kritiek is op het feit dat het onderhoud van snelwegen, vaarwegen en waterkeringen te lang is uitgeschoven. Hij wijst erop dat het belangrijk is om te kijken waar het geld nú het meest nodig is. In Noord-Nederland wil hij voorrang geven aan de aanpak van verouderde viaducten en bruggen, zonder de veiligheid te compromitteren. Hij benadrukt dat het noorden niet onevenredig hard wordt getroffen, want hetzelfde geldt voor andere regio’s in Nederland.

Een jaar geleden had de Algemene Rekenkamer al gewaarschuwd dat het budgettekort voor de instandhouding van het hoofdwegennet snel groter wordt. Op dit moment zijn veel bruggen en viaducten aan het einde van hun levensduur, waardoor er steeds minder geld beschikbaar is om hen te onderhouden. In maart van dit jaar waarschuwden minister Karremans en staatssecretaris Bertram dat Nederland niet alle onderhoudsprojecten tegelijkertijd kan uitvoeren, waardoor pijnlijke keuzes, uitstel en prioritering onvermijdelijk zijn. Ze waarschuwden dat het belangrijk is om te kijken waar het geld nú het meest nodig is. Ze stelden dat zij samen met de Tweede Kamer “pijnlijke keuzes” willen maken. Voor de zomer willen ze al het geplande onderhoud opnieuw beoordelen, en daarna samen beslissen welke projecten wél en welke niet doorgaan.

De keuzes zijn nog niet gemaakt, en officieel is het groot onderhoud in Noord-Nederland nog niet van de baan. Echter, het feit dat de projecten nu niet worden aanbesteed, betekent onvermijdelijk uitstel. Een aanbestedingsprocedure duurt maanden, soms zelfs langer. De aannemers in het noorden zijn vrijdag op de hoogte gebracht door Rijkswaterstaat. Uitstel en mogelijk afstel kunnen problemen veroorzaken, zoals de woordvoerder van Rijkswaterstaat benadrukt. “Als groot onderhoud niet wordt uitgevoerd, heeft het uiteraard gevolgen voor de veiligheid,” zegt hij. “De kans op storingen wordt ook vergroot.” Hij geeft als voorbeeld dat een rijstrook misschien afgesloten wordt, wat invloed heeft op de mobiliteit en de veiligheid van de weggebruikers. De impact van deze beslissingen is duidelijk, en het blijft afwachten hoe de toekomst van het wegennet in Noord-Nederland zich zal ontwikkelen.